Araç sahiplerinin karşılaşabileceği en can sıkıcı durumlardan biri, benzin istasyonunda araca yanlış yakıt konulmasıdır. Yanlış yakıt dolumu, motor arızalarına ve ciddi maddi kayıplara yol açabilir. Bu makalede, böyle bir durumda araç sahiplerinin hangi hukuki haklara sahip olduğunu, hangi adımları izlemeleri gerektiğini ve konuyla ilgili mevzuat ile yargı içtihatlarını açıklıyoruz.
Yanlış Yakıt Konulması Durumunda Hukuki Çerçeve
1. Sorumluluğun Belirlenmesi
Benzin istasyonu ile araç sahibi arasında bir hizmet sözleşmesi ilişkisi doğar. İstasyonun yükümlülüğü, hizmeti ayıpsız ve özenli şekilde sunmaktır. Yanlış yakıt dolumu, ayıplı hizmet kapsamında değerlendirilir.
- Türk Borçlar Kanunu (TBK) m. 112: Borcun hiç veya gereği gibi ifa edilmemesinden doğan zarardan borçlunun sorumlu olduğunu belirtir.
- Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK) m. 13: Sağlanan hizmetin ayıplı olması halinde tüketicinin seçimlik hakları olduğunu düzenler.
Yargıtay 13. Hukuk Dairesi bir kararında şöyle demiştir:
“Ayıplı hizmet sunulması, hizmet sağlayıcının kusur karinesini doğurur. Hizmet sağlayıcı, ayıplı hizmetten dolayı doğan zararı gidermekle yükümlüdür.”
2. Tazminat Hakkı
Aracın motorunda meydana gelen zararlar, tamir masrafları ve araçtan mahrum kalınan süre sebebiyle doğan zararlar için benzin istasyonundan maddi tazminat talep edilebilir.
- TBK m. 49: Haksız fiil hükümleri çerçevesinde zarar verenin tazminat yükümlülüğünü düzenler.
- TBK m. 122: Malvarlığında eksilme meydana gelmişse bunun giderilmesini öngörür.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi şu şekilde hüküm kurmuştur:
“Hizmet sağlayıcının kusuru ile oluşan zarar, doğrudan doğruya tüketiciye rücu edilir. Zararın kapsamı tamir, değer kaybı ve kullanım mahrumiyeti zararlarını içerir.”
3. İspat Yükü
Tüketici, ayıplı hizmet iddiasını somut verilerle desteklemelidir. Ancak TKHK m. 4/5 uyarınca, ayıp iddiası halinde ispat yükü kural olarak hizmet sağlayıcıya aittir.
Deliller şunlar olabilir:
- Yakıt fişi,
- İstasyonda tutulan olay tutanağı,
- Güvenlik kamera kayıtları,
- Şahit beyanları,
- Bağımsız ekspertiz raporları.
4. Başvuru Yolları
- 149.000 TL (2025 yılı değeri) ve altındaki zararlar için Tüketici Hakem Heyeti‘ne başvurulabilir.
- Bu tutarın üzerindeki talepler için doğrudan Tüketici Mahkemesi‘nde dava açılması gerekir.
(TKHK m. 68 ve devamı)
5. Zamanaşımı Süresi
- Ayıplı hizmetten doğan haklar, hizmetin ifa tarihinden itibaren 2 yıl içinde kullanılmalıdır.
(TKHK m. 13/6) - Ancak hizmet sağlayıcının ağır kusuru veya hilesi varsa zamanaşımı süresi işlemeyebilir.
(TBK m. 146)
Bu Durumda Olan Birisi Ne Yapmalı?
Yanlış yakıt dolumu gibi bir durumla karşılaşan bir araç sahibi aşağıdaki adımları izlemelidir:
1. Aracı Çalıştırmayın
Araca yanlış yakıt konulduğu anlaşılır anlaşılmaz motor çalıştırılmamalı, çekici çağrılarak yetkili servise ulaştırılmalıdır. Böylece motorun daha fazla zarar görmesi önlenebilir.
2. Olayı Belgeleyin
- Yakıt fişini mutlaka alın.
- İstasyonda durumu yetkililere bildirip olay tutanağı tutulmasını sağlayın.
- Olası bir dava süreci için istasyonun kamera kayıtlarının saklanmasını isteyin.
3. Bağımsız Ekspertiz Raporu Alın
Zararın tespiti için bağımsız bir oto ekspertiz firmasına başvurarak yazılı bir ekspertiz raporu düzenlettirin. Bu rapor, zararın kapsamını ve nedenini ortaya koyacaktır.
4. İstasyonla İletişime Geçin
Zararın tazmini için benzin istasyonuna yazılı bir başvuru yaparak taleplerinizi iletin. Sonuç alınamazsa noter kanalıyla ihtarname gönderilmelidir.
5. Başvuru Yolu Seçin
- Zararın boyutuna göre Tüketici Hakem Heyeti’ne veya Tüketici Mahkemesi’ne başvurarak dava açabilirsiniz.
6. Hukuki Destek Alın
Hukuki süreçlerin daha etkin yürütülmesi için bizimle iletişime geçin.
Sonuç
Benzin istasyonunda yanlış yakıt dolumu, hem ayıplı hizmet hem de sözleşmenin ihlali kapsamında değerlendirilir. Araç sahipleri, zararlarının karşılanması için mevzuatta açıkça tanınmış haklara sahiptir. Ancak sürecin doğru yönetilmesi için olayın başından itibaren delillerin toplanması ve hukuki sürelere riayet edilmesi büyük önem taşır.
Benzin İstasyonunda Yanlış Yakıt Konulması: Haklarınız, Yargıtay İçtihatları ve Örnek Belgeler
Yargıtay Kararları Kaynaklı Güncellemeler
T.C.
Yargıtay
3. Hukuk Dairesi
2020/3188 E. , 2020/4776 K.
“İçtihat Metni”
MAHKEMESİ :TÜKETİCİ MAHKEMESİ
Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabul, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı avukatınca duruşmasız, davalı … San.ve Tic. A.Ş. avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde temyiz eden davalı ve davacı taraftan gelen olmadı. Diğer davalı … Ofisi A.Ş. vekili avukat … gelmiş olmasıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunanın sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
KARAR
Davacı, davalılardan … Petrol Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye ait akaryakıt istasyonundan, … plaka sayılı aracına yakıt aldığını, ancak pompa görevlisinin araca dizel cinsi yakıt yerine benzin tahliyesi yaptığını, bu şekilde araçta arıza oluştuğunu, davalı … şirketine başvurusu üzerine davalı şirket idarecilerince aracın tamir için Birleşen dosya davalısı … Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. servisine götürüldüğünü, burada aracın sadece yakıt filtresinin değiştirilip depodaki benzinin temizlendiğini ancak takip eden günde aracın tekrar arıza verdiğini, davalıların kusuru neticesi araçta büyük çaplı hasar oluştuğunu ileri sürerek fazlaya dair haklarını da saklı tutmak suretiyle asıl davada; Hasarlı parçaların bedelleri için 15.000,00 TL, hasarlı parçaların onarım ve işçilik gideri için 600,00 TL, araçtaki değer kaybı için 1.000,00 TL, çekici gideri olarak 150,00 TL, araç kiralama bedeli için 3.540,00 TL, aracı dağıtılıp toplanması için servise ödenen masraflar için 2.800,00 TL ve tespit masraf ve giderleri için 477,00 TL olmak üzere toplam 23.567,00 TL’nin davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiş; birleşen davada ise, asıl davada ileri sürülen vakayı tekrar etmek suretiyle dava dilekçesinde bir talep sonucuna yer vermeksizin ve rakamsal olarak bir talep miktarı göstermeksizin … Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.’yi davalı olarak göstermekle açılan davanın asıl dosya ile birleştirilmesini talep etmiş; 30.03.2016 havale tarihli ıslah dilekçesi ile de, 15.000,00 TL olarak talep edilmiş olan hasarlı parça bedeli ile 600,00 TL olarak talep edilmiş olan hasarlı parçaların onarım ve işçilik gideri taleplerini 11.656,00 TL daha arttırdıklarını ifade ettikten sonra, ıslah taleplerinin kabulü ile; dava dilekçesinde belirtilen diğer alacak talepleri ve ıslah dilekçesi doğrultusunda 27.256,00 TL hasarlı parça, hasarlı parçaların onarım ve işçilik gider bedeli taleplerinin faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalılar, davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucu, asıl davada; davalı … San. ve Tic. A.Ş. aleyhine açılan davanın kısmen kabulüne,hasarlı parça ve işçilik bedeli olarak 27.256,00 TL alacağın 15.600,00 TL’sine dava tarihinden, 11.656,00 TL’sine ıslah tarihi olan 30.03.2016 tarihinden başlamak üzere yasal faizi ile birlikte adı geçen davalıdan alınarak davacıya verilmesine, çekici gideri, araç kiralama, aracın dağıtılıp toplanma bedeli olan toplam 6.490,00 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı … San. Ve Tic. A.Ş.’den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, … Ofisi A.Ş. Yönünden açılan davanın reddine, birleşen davada; davanın reddine, karar verilmiş; hüküm, davacı ile asıl davada davalı olan davalılardan… Petrol Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının tüm, davacının ise aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-Davacı, davalı … Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ne ait akaryakıt istasyonu çalışanları tarafından aracına yanlış yakıt konulması suretiyle uğradığı zararların tazminini istemiştir. Mahkemece, asıl dava da, davalı … Sanayi ve Ticaret A.Ş. yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, diğer davalı …Ofisi A.Ş. yönünden, zararın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine, karar verilmiştir. Öncelikle belirtmek gerekir ki, somut olayda, davalılardan … Petrol Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin işlettiği akaryakıt istasyonunun diğer davalı … Ofisi A.Ş.’nin bayisi olduğu (Petrol Ofisi), bayinin çalışanı tarafından davacıya ait araca yanlış yakıt konulması suretiyle aracın arızalandığı hususlarında taraflar arasında ihtilaf bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, bayi tarafından verilen hizmet nedeniyle sağlayıcının müteselsil sorumluluğu bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.
Zararın meydana geldiği tarihte yürürlükte bulunan 4077 sayılı Kanunun 4/A maddesinin üçüncü fıkrasında;“Sağlayıcı, bayi, acente ve 10 uncu maddenin beşinci fıkrasına göre kredi veren, ayıplı hizmetten ve ayıplı hizmetin neden olduğu her türlü zarardan ve tüketicinin bu maddede yer alan seçimlik haklarından dolayı müteselsilen sorumludur. Sunulan hizmetin ayıplı olduğunun bilinmemesi bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz.”düzenlemesine yer verilmiştir.
Anılan Kanunun “Tanımlar” başlıklı 3. maddesine göre;
“Bu Kanunun uygulanmasında,
d)Hizmet: Bir ücret veya menfaat karşılığında yapılan mal sağlama dışındaki her türlü faaliyeti,
g)Sağlayıcı: Kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki faaliyetleri kapsamında tüketiciye hizmet sunan gerçek veya tüzel kişileri ifade eder.” hükmü bulunmaktadır.
Somut uyuşmazlıkta, davacıya ayıplı mal verilmesi söz konusu değildir, ancak; anılan Kanunun 4/A maddesinin ilk fıkrası uyarınca;“…Sağlayıcı tarafından bildirilen reklam ve ilânlarında veya standardında veya teknik kuralında tespit edilen nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan ya da yararlanma amacı bakımından değerini veya tüketicinin ondan beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren hizmetler, ayıplı hizmet olarak kabul edilir.” Buna göre; davacının aracına davalı … Sanayi ve Ticaret A.Ş.’in çalışanı tarafından motorin yerine benzin konulması şeklinde gerçekleşen olayda, … Petrol Sanayi ve Ticaret A.Ş.’in diğer davalı … Ofisi’nin bayisi olarak satış yaptığı ve hizmet verdiği hususunda bir uyuşmazlık da bulunmaması karşısında, sağlayıcı tarafından bildirilen reklam ve ilanlarda tespit edilen yararlanma amacı bakımından tüketicinin beklediği faydaları ortadan kaldıran maddi eksiklikler içeren hizmet sözkonusu olduğundan, anılan Kanunun 4/A maddesinin ilk fıkrası uyarınca ayıplı hizmet bulunmaktadır.
Sağlayıcı ve bayi 4/A maddesinin üçüncü fıkrası gereğince, ayıplı hizmetten ve ayıplı hizmetin neden olduğu her türlü zarardan ve tüketicinin bu maddede yer alan seçimlik haklarından dolayı müteselsilen sorumludur. Kaldı ki, sunulan hizmetin ayıplı olduğunun bilinmemesi bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz (H.G.K.’nun 19.09.2012 tarih 2012/13-153 E., 2012/598 K. sayılı ilamı). Mahkemece açıklanan bu husus gözardı edilerek, davalı … Ofisi’nin, zararın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle kararı temyiz eden davalının tüm, davacının ikinci bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 6100 sayılı HMK’nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK’nın 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 24/09/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
EK: Örnek İhtarname
İHTARNAME ÖRNEĞİ
İHTAR EDEN:
(Adınız Soyadınız)
(TC Kimlik No)
(Adresiniz)
MUHATAP:
(Benzin İstasyonu Ünvanı)
(Adres)
KONU:
Yanlış yakıt dolumu nedeniyle oluşan zararın giderilmesi talebi.
AÇIKLAMALAR:
Tarihinde, … adresinde bulunan istasyonunuzda aracıma (aracın marka-modeli ve plakası) yanlış yakıt dolumu yapılmıştır. Söz konusu dolum sonucu aracımda motor arızası meydana gelmiş olup, zararın tamiri için ekspertiz raporları düzenlenmiştir.
Tarafınıza, oluşan zararın … TL (tamir masrafları, çekici ücreti vb.) olarak tazmin edilmesi için 7 gün içinde ödeme yapılmasını ihtar ediyorum.
Aksi takdirde yasal yollara başvurulacak, ayrıca yargılama giderleri ve avukatlık ücretinden de tarafınız sorumlu olacaktır.
SONUÇ VE TALEP:
İşbu ihtarnamenin tebliğinden itibaren 7 gün içinde tarafıma ödeme yapılmasını, aksi halde yasal işlemlere başlanacağını ihtaren bildiririm.
Saygılarımla,
(İsim – İmza)
(Tarih)
EK: Örnek Dava Dilekçesi
TÜKETİCİ MAHKEMESİNE
(İlgili yer mahkemesi)
DAVACI:
(Adınız Soyadınız)
(Adresiniz)
DAVALI:
(Benzin İstasyonu Ünvanı ve Adresi)
KONU:
Yanlış yakıt dolumu nedeniyle oluşan zararın tazmini talebidir.
AÇIKLAMALAR:
- Davacı, … tarihinde davalı istasyondan aracına yakıt almak için hizmet almıştır. Ancak davalının ihmali sonucu aracına yanlış yakıt (benzin yerine dizel veya dizel yerine benzin) konulmuştur.
- Dolayısıyla araçta motor arızası meydana gelmiş, ekspertiz raporuna göre tamirat masrafları ve diğer zararlar toplam … TL olmuştur.
- İhtara rağmen zarar giderilmemiştir.
- Davalı, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Türk Borçlar Kanunu uyarınca doğan zarardan sorumludur.
HUKUKİ NEDENLER:
6502 sayılı TKHK, 6098 sayılı TBK ve ilgili mevzuat.
DELİLLER:
- Yakıt fişi,
- Ekspertiz raporu,
- Kamera kayıtları (varsa),
- İhtarname,
- Tanık beyanları.
SONUÇ VE İSTEM:
Fazlaya dair haklarım saklı kalmak kaydıyla, … TL zararın yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ve yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ederim.
Saygılarımla,
(İsim – İmza)
(Tarih)
Yorumlar
Yanlış ve Teknik Düzenlemelere Aykırı Akaryakıt İkmalinin Sebep Olduğu Zararlardan Sorumluluk – Enerji Uzmanları Derneği
[…] yerleşik içtihatlarında akaryakıt dolum işleminin hizmet olduğu değerlendirilmektedir. Bkz. https://www.necmisefavural.av.tr/benzin-istasyonunda-yanlis-yakit-konulmasi-haklariniz-ve-izlenecek-… E.T. […]