Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanma ve boşanmanın tüm sonuçları konusunda uzlaşarak mahkemeye başvurmasıdır. Çekişmeli boşanmaya göre daha kısa sürede sonuçlanır ve taraflar süreci kontrol edebilir.
Peki anlaşmalı boşanma nasıl yapılır? Kaç gün sürer? Nafaka ve velayet nasıl belirlenir? İşte hukuki çerçeve.
1. Anlaşmalı Boşanmanın Yasal Dayanağı
Anlaşmalı boşanma, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.166/3 hükmüne dayanır.
Kanuna göre:
- Evlilik en az 1 yıl sürmüş olmalıdır.
- Eşler birlikte başvurmalı veya bir eşin açtığı davayı diğer eş kabul etmelidir.
- Hakim tarafları bizzat dinlemelidir.
- Tarafların hazırladığı boşanma protokolü hakime uygun bulunmalıdır.
Hakim, protokolü çocuğun ve tarafların menfaatine aykırı bulursa değişiklik isteyebilir.
2. Anlaşmalı Boşanmanın Şartları
a) Evliliğin En Az 1 Yıl Sürmüş Olması
1 yıldan kısa süren evliliklerde anlaşmalı boşanma mümkün değildir. Bu durumda çekişmeli boşanma yoluna gidilir.
b) Tarafların Serbest İradeyle Anlaşması
Baskı, tehdit veya zorlamayla yapılan protokoller geçerli değildir. Hakim, tarafları duruşmada bizzat dinler.
c) Boşanma Protokolünün Hazırlanması
Protokolde mutlaka düzenlenmesi gereken konular:
- Velayet
- Nafaka
- Maddi ve manevi tazminat
- Mal paylaşımı
- Ziynet alacakları
- Yargılama giderleri
Eksik düzenlenen protokoller ileride yeni davalara neden olabilir.
3. Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nasıl Hazırlanır?
Protokol açık, net ve tereddüte yer vermeyecek şekilde yazılmalıdır.
Örnek kritik maddeler:
- “Taraflar karşılıklı olarak maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmayacaklarını kabul eder.”
- “Müşterek çocuğun velayeti anneye verilmiştir.”
- “Baba, aylık … TL iştirak nafakası ödeyecektir.”
Belirsiz ifadeler ileride icra ve yeni dava sorunlarına yol açabilir.
4. Anlaşmalı Boşanma Davası Nasıl Açılır?
- Protokol hazırlanır
- Aile Mahkemesinde dava açılır
- Duruşma günü verilir
- Hakim tarafları dinler
- Karar verilir
Tarafların duruşmaya bizzat katılması zorunludur.
5. Anlaşmalı Boşanma Kaç Gün Sürer?
Mahkemenin yoğunluğuna göre değişmekle birlikte ortalama 1–2 ay içinde sonuçlanabilir. Tek celsede karar verilir.
Karar kesinleştikten sonra nüfus kaydına işlenir.
6. Anlaşmalı Boşanmada Nafaka Zorunlu mu?
Hayır. Taraflar nafaka talep etmeyebilir. Ancak çocuk varsa iştirak nafakası düzenlenmesi gerekir.
7. Velayet Nasıl Belirlenir?
Hakim, çocuğun üstün yararını gözetir. Taraflar anlaşmış olsa bile çocuğun menfaatine aykırı düzenlemeleri kabul etmeyebilir.
8. Anlaşmalı Boşanma Sonradan İptal Edilebilir mi?
Karar kesinleştikten sonra yalnızca irade sakatlığı (hile, tehdit, hata) gibi durumlarda dava açılabilir.
9. Mal Paylaşımı Anlaşmalı Boşanmada Yapılır mı?
Taraflar protokolde mal paylaşımını düzenleyebilir. Düzenlenmezse daha sonra ayrı bir mal rejimi tasfiye davası açılabilir.
Anlaşmalı boşanma hızlı görünse de en çok hata yapılan alan boşanma protokolüdür. Özellikle:
- Nafaka süresinin belirsiz bırakılması
- Mal paylaşımının açık yazılmaması
- Ziynet eşyalarının unutulması
- Feragat maddelerinin yanlış kurulması
ileride ciddi hak kayıplarına yol açabilir.
Protokol imzalandıktan ve karar kesinleştikten sonra geri dönüş çoğu zaman mümkün değildir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Anlaşmalı boşanma için evlilik süresi ne kadar olmalı?
Evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması gerekir. 1 yıldan kısa evliliklerde anlaşmalı boşanma mümkün değildir.
2. Anlaşmalı boşanma tek celsede biter mi?
Genellikle evet. Hakim tarafları dinledikten sonra aynı gün karar verebilir.
3. Anlaşmalı boşanmada iki taraf da mahkemeye gitmek zorunda mı?
Evet. Tarafların duruşmaya bizzat katılması zorunludur. Vekil tek başına yeterli değildir.
4. Anlaşmalı boşanma kaç gün sürer?
Mahkemenin yoğunluğuna göre değişmekle birlikte ortalama 1–2 ay içinde sonuçlanır.
5. Nafaka almak zorunlu mu?
Hayır. Taraflar nafaka talep etmeyebilir. Ancak çocuk varsa iştirak nafakası düzenlenmelidir.
6. Anlaşmalı boşanma protokolü nedir?
Tarafların velayet, nafaka, tazminat ve mal paylaşımı konularında anlaştıklarını gösteren yazılı belgedir.
7. Protokol sonradan değiştirilebilir mi?
Karar kesinleştikten sonra protokol hükümleri bağlayıcıdır. Ancak nafaka ve velayet değişen şartlarda yeniden dava konusu yapılabilir.
8. Anlaşmalı boşanmada mal paylaşımı yapılmak zorunda mı?
Hayır. Taraflar isterlerse mal paylaşımını daha sonra ayrı bir dava ile çözebilir.
9. Anlaşmalı boşanma davası nerede açılır?
Aile Mahkemesinde açılır. Yetkili mahkeme eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesidir.
10. Tazminat talep edilmeden boşanılabilir mi?
Evet. Taraflar karşılıklı olarak maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmayabilir.
11. Anlaşmalı boşanma kararından sonra itiraz edilebilir mi?
Karar kesinleşmeden önce istinaf mümkündür; ancak taraflar genellikle istinaf haklarından feragat etmektedir.
12. Avukat olmadan anlaşmalı boşanma yapılabilir mi?
Mümkündür; ancak protokol hataları ileride hak kaybına yol açabileceğinden dikkatli hazırlanmalıdır.
13. Hakim protokolü değiştirebilir mi?
Evet. Özellikle çocuğun menfaatine aykırı hükümleri değiştirebilir veya düzeltme isteyebilir.
14. Anlaşmalı boşanmada ziynet eşyaları nasıl düzenlenir?
Protokolde açıkça belirtilmelidir. Belirtilmezse ileride ayrı bir dava açılabilir.
15. Boşanma kararı ne zaman kesinleşir?
Karar yazıldıktan ve taraflarca istinaf edilmedikten sonra kesinleşir ve nüfusa işlenir.
ANLAŞMALI BOŞANMA PROTOKOLÜ ÖRNEĞİ
T.C. ……………… AİLE MAHKEMESİ’NE
1. Taraflar
Davacı:
Adı Soyadı:
T.C. Kimlik No:
Adres:
Davalı:
Adı Soyadı:
T.C. Kimlik No:
Adres:
Taraflar …/…/…. tarihinde evlenmiş olup, evlilik birliğini anlaşmalı olarak sona erdirmeye karar vermişlerdir.
MADDE 1 – BOŞANMA
Taraflar, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 166/3. maddesi uyarınca anlaşmalı olarak boşanmayı kabul etmişlerdir.
MADDE 2 – VELAYET
Tarafların müşterek çocuğu/çocukları:
- ………………… (Doğum Tarihi: …………)
Müşterek çocuğun velayeti anneye/babaya verilmiştir.
MADDE 3 – KİŞİSEL İLİŞKİ
Velayeti almayan taraf ile çocuk arasında aşağıdaki şekilde kişisel ilişki kurulacaktır:
- Her ayın 1. ve 3. hafta sonu Cumartesi 10:00’dan Pazar 18:00’e kadar
- Dini bayramların … günü
- Yaz tatilinde … gün
(Tarafların anlaşmasına göre düzenlenir.)
MADDE 4 – İŞTİRAK NAFAKASI
Velayeti almayan taraf, müşterek çocuk için aylık ………… TL iştirak nafakasını her ayın … günü diğer tarafın banka hesabına yatıracaktır.
Bu nafaka her yıl TÜİK ÜFE/TÜFE oranında artırılacaktır.
MADDE 5 – YOKSULLUK NAFAKASI
Taraflar karşılıklı olarak yoksulluk nafakası talep etmeyeceklerini kabul etmişlerdir.
(Ya da: Davalı, davacıya aylık … TL yoksulluk nafakası ödeyecektir.)
MADDE 6 – MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT
Taraflar karşılıklı olarak maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmayacaklarını beyan ederler.
(Ya da: … TL maddi/manevi tazminat ödenecektir.)
MADDE 7 – MAL PAYLAŞIMI
Taraflar evlilik birliği içinde edinilen mallar bakımından birbirlerinden herhangi bir alacak talebinde bulunmayacaklarını kabul ederler.
(Ya da mal paylaşımı ayrıntılı düzenlenir.)
MADDE 8 – ZİYNET EŞYALARI
Davacı, ziynet eşyalarını teslim almıştır ve bu konuda herhangi bir alacağı bulunmamaktadır.
(Ya da ayrıntılı liste yapılır.)
MADDE 9 – YARGILAMA GİDERLERİ
Yargılama giderleri ve vekalet ücreti taraflarca karşılanacaktır / davacı tarafından karşılanacaktır.
SON HÜKÜM
Taraflar bu protokolü serbest iradeleriyle imzaladıklarını, herhangi bir baskı altında olmadıklarını ve protokol hükümlerini aynen kabul ettiklerini beyan ederler.
Tarih: …/…/….
Davacı İmza: ___________
Davalı İmza: ___________
Kritik Uyarı
En çok sorun çıkan maddeler:
- Nafaka artış oranının yazılmaması
- Kişisel ilişkinin belirsiz bırakılması
- Mal paylaşımının muğlak düzenlenmesi
- “Tüm haklardan feragat” maddesinin yanlış kurulması
Protokol kesinleştikten sonra geri dönüş çoğu zaman mümkün değildir.
Sorumluluk Reddi:
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayların özellikleri farklılık gösterebilir. Hak kaybı yaşamamak için bir avukata başvurmanız önerilir.
#boşanma #dava #boşanmadavası #pendikavukat #pendikboşanmaavukatı #boşanmaavukatı