Ev Sahibi Kendim Oturacağım Diyerek Kiracıyı Çıkarabilir mi? İhtiyaç Nedeniyle Tahliye Davası ve Kiracının Hakları (2026)

Ev Sahibi Kendim Oturacağım Diyerek Kiracıyı Çıkarabilir mi? İhtiyaç Nedeniyle Tahliye Davası ve Kiracının Hakları (2026)

Türk Borçlar Kanunu’nun 350, 351, 353 ve 355. Maddeleri Kapsamında Gerçek ve Samimi Konut İhtiyacı, Tahliye Davası Açma Süreleri, İspat Yükü, Yeni Malikin Hakları ve Yeniden Kiralama Yasağı

Ev sahibinin “Kendim oturacağım, evi boşaltmanız gerekiyor” demesi, kiracıların en çok karşılaştığı tahliye taleplerinden biridir. Özellikle uzun yıllardır aynı konutta oturan ve piyasa koşullarına göre düşük kira ödeyen kiracılar bakımından bu talebin gerçek bir barınma ihtiyacından mı, yoksa mevcut kira ilişkisini sona erdirme isteğinden mi kaynaklandığı önemli bir uyuşmazlık konusudur.

Ev sahipleri açısından ise mesele farklıdır. Kendisine ait bir konutu kiraya vermiş olan kişi, sonradan evlenebilir, boşanabilir, başka bir şehirden taşınabilir, kirada oturduğu evden çıkmak zorunda kalabilir veya çocuğunun ayrı bir konutta yaşama ihtiyacı doğabilir. Böyle durumlarda malikin kendi taşınmazından yararlanmak istemesi de hukuken korunmaya değer bir menfaat oluşturur.

Peki, ev sahibi kendi evinde oturmak istiyorsa kiracıyı çıkarabilir mi? Ev sahibinin başka bir evi varsa tahliye davası reddedilir mi? Oğlu veya kızı için tahliye isteyebilir mi? Kiracı ihtarname alınca çıkmak zorunda mıdır? Ev sahibi kiracıyı çıkardıktan sonra konutu başka birine kiralarsa ne olur?

Türk hukukunda ev sahibi, kendisinin veya kanunda belirtilen yakınlarının gerçek, samimi ve zorunlu konut ihtiyacı nedeniyle tahliye davası açabilir. Ancak yalnızca “Kendim oturacağım” demesi, kiracıyı derhâl çıkarma hakkı vermez.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 350. maddesi, ihtiyaç nedeniyle tahliyenin temel şartlarını belirlemektedir. Kanunun 351. maddesi sonradan taşınmazı satın alan yeni malikin haklarını, 353. maddesi dava açma süresini etkileyen yazılı bildirimi, 355. maddesi ise tahliyeden sonra yeniden kiralama yasağını düzenlemektedir.

Bu yazıda yalnızca kanun hükümlerini sıralamakla yetinmeyeceğiz. Ev sahibinin hangi durumlarda tahliye isteyebileceğini, dava süresinin nasıl hesaplanacağını, hangi delillerin önem taşıdığını ve kiracının hangi hakları kullanabileceğini somut örnekler üzerinden açıklayacağız.

1. Ev Sahibi Kendim Oturacağım Diyerek Kiracıyı Çıkarabilir mi?

Evet. Ev sahibinin kendi konutunda yaşamak istemesi, Türk Borçlar Kanunu’nun 350. maddesinde düzenlenen ihtiyaç nedeniyle tahliye sebeplerinden biridir.

Ancak bunun için üç temel unsurun bulunması gerekir: İhtiyaç gerçek olmalı, samimi olmalı ve konutun kullanılmasını gerektirecek ağırlıkta olmalıdır.

Ev sahibinin kendisine ait konutta yaşamayı istemesi elbette mümkündür. Fakat bu isteğin tahliye davasının kabul edilmesini gerektirmesi için yalnızca mülkiyet hakkına dayanmak yeterli değildir.

Örnek: İstanbul’da kendisine ait bir dairesini kiraya veren kişi, başka bir evde aylık 35.000 TL kira ödemektedir. Kiraya verdiği dairede kendisi oturmak istediğinde ihtiyaç nedeniyle tahliye davası açabilir.

Bu örnekte ev sahibinin başka bir kişiye kira ödemesi, kendi konutunda oturma ihtiyacını destekleyen somut bir durumdur.

Buna karşılık mevcut kiracı aylık 12.000 TL ödediği için taşınmazı boşalttırıp yeni kiracıdan 30.000 TL almak isteyen ev sahibi, yalnızca kira bedelini artırmak amacıyla gerçek dışı ihtiyaç iddiasında bulunamaz.

İki olay arasındaki temel fark, taşınmazın gerçekten konut olarak kullanılmak istenip istenmediğidir.

Ayrıca ev sahibi kiracıyı yalnızca sözlü talebiyle, anahtarı değiştirerek veya konuta erişimini engelleyerek çıkaramaz. İhtiyaç nedeniyle tahliye için kanuni usulün izlenmesi gerekir.

2. Gerçek, Samimi ve Zorunlu Konut İhtiyacı Ne Anlama Gelir?

İhtiyaç nedeniyle tahliye davalarında en önemli hukuki ölçüt, konut ihtiyacının gerçek, samimi ve zorunlu olmasıdır.

Gerçek ihtiyaç, ileri sürülen barınma gereksiniminin mevcut olmasıdır. Henüz gerçekleşip gerçekleşmeyeceği belirsiz bir gelecek planı, mevcut ihtiyaçla aynı hukuki değerde değildir.

Samimi ihtiyaç, ev sahibinin konutu gerçekten iddia ettiği amaçla kullanmak istemesidir. Amaç, kiracıyı çıkarıp aynı evi daha yüksek bedelle kiraya vermekse konut ihtiyacının samimiyeti tartışmalı hâle gelir.

Zorunlu ihtiyaç ise ev sahibinin konutu kullanmak istemesinin somut yaşam koşulları bakımından haklı ve ciddi bir gereksinime dayanmasıdır.

Buradaki zorunluluk, kişinin sokakta kalma tehlikesi yaşamasını gerektirmez. Kendisine ait konutu bulunmasına rağmen başka birine kira ödemesi, değişen aile yaşamı veya konutun kullanımını gerektiren başka somut koşullar bu değerlendirmede önem taşıyabilir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 23.01.2019 tarihli, 2018/7751 E., 2019/493 K. sayılı kararının erişilebilir tam metninde, ev sahibinin oğlunun başka bir konutta kiracı olarak oturduğu ve tanıkların ihtiyacı doğruladığı bir uyuşmazlık ele alınmıştır.

İlk derece mahkemesi ihtiyaç iddiasını yeterli görmeyerek davayı reddetmiş, Yargıtay ise oğlun kirada oturmasını ve tanık anlatımlarını birlikte değerlendirerek ret kararını bozmuştur. Kararda, geçici veya gerçekleşmesi uzun süreye bağlı ihtiyaçların tahliye sebebi oluşturmayacağı da açıklanmıştır.

Bu karardan çıkarılabilecek önemli sonuç şudur: Kirada oturan ihtiyaç sahibinin varlığı, tahliye talebini destekleyen güçlü bir delil olabilir. Ancak ihtiyacın ispatı, olayın bütün delilleriyle birlikte ele alınmalıdır.

3. Ev Sahibi Başka Bir Evde Kiracı Olarak Oturuyorsa Kendi Evindeki Kiracıyı Çıkarabilir mi?

Ev sahibinin kirada oturuyor olması, ihtiyaç nedeniyle tahliye davasında en önemli somut gerekçelerden biridir.

Özellikle kiraya verdiği taşınmaz konut ihtiyacını karşılayabilecek durumdayken başka bir kişiye kira ödemeye devam eden malikin, kendi konutuna taşınmak istemesi hukuken ciddiye alınması gereken bir ihtiyaçtır.

Örneğin ev sahibi Üsküdar’da kirada oturuyor, kendisine ait ve başkasına kiralanmış daire ise Kadıköy’de bulunuyorsa, kendi dairesine taşınmak için tahliye isteyebilir.

Bu durumda ev sahibinin mevcut kira sözleşmesi, kira ödemelerine ilişkin banka kayıtları ve fiilen nerede yaşadığını gösteren belgeler ihtiyaç iddiasını destekleyebilir.

Fakat burada önemli bir ayrım vardır: Ev sahibi kirada oturuyor olmakla birlikte kendisinin kullanımına uygun, boş ve kolayca yararlanabileceği başka bir konuta da sahipse mahkeme bu durumu ihtiyaç iddiasının zorunluluğu açısından inceleyebilir.

Dolayısıyla kirada oturmak önemli bir delildir; fakat konut ihtiyacına ilişkin diğer somut olguların yerini tamamen almaz.

4. Ev Sahibinin Başka Evi Varsa Tahliye Davası Reddedilir mi?

Ev sahibinin başka bir taşınmazının bulunması, tahliye davasını otomatik olarak geçersiz hâle getirmez. Buradaki önemli mesele, diğer taşınmazın ileri sürülen konut ihtiyacını gerçekten karşılayıp karşılayamayacağıdır.

Örneğin ev sahibinin İstanbul’da kiraya verdiği daire dışında memleketinde bir köy evi bulunduğunu düşünelim. Ev sahibi İstanbul’da çalışıyor, ailesi burada yaşıyor ve çocukları İstanbul’da eğitim görüyorsa köy evinin bulunması tek başına İstanbul’daki konut ihtiyacını ortadan kaldırmaz.

Buna karşılık aynı mahallede bulunan, boş, konut olarak kullanılmaya uygun ve ev sahibinin fiilen yararlanabileceği başka bir dairenin varlığı önemli bir karşı delil oluşturabilir.

Burada ev sahibinin sahip olduğu taşınmazların yalnızca sayısı değil; bulunduğu yer, kullanım durumu, fiziki özellikleri ve ihtiyaç sahibinin yaşam koşulları önemlidir.

Örnek: Ev sahibi iki daireye sahiptir. Bunlardan biri üç odalı ve boş durumdadır; diğeri iki odalı olup kiracının kullanımındadır. Ev sahibi kendi konut ihtiyacına dayanarak kiracının oturduğu iki odalı dairenin tahliyesini istiyorsa, boş üç odalı daireyi neden kullanmadığını açıklaması gerekebilir.

Böyle bir uyuşmazlıkta kiracı, diğer konutun varlığını ve kullanıma uygunluğunu ihtiyaç iddiasına karşı ileri sürebilir.

5. Ev Sahibi Oğlu veya Kızı İçin Tahliye Davası Açabilir mi?

Evet. Türk Borçlar Kanunu’nun 350. maddesi, kiraya verenin altsoyunun konut ihtiyacını da tahliye sebebi olarak kabul etmektedir.

Bu nedenle ev sahibi, oğlunun veya kızının gerçek ve samimi konut ihtiyacına dayanarak dava açabilir.

Örneğin ev sahibinin kızı evlenmiş ve eşiyle birlikte ayrı bir konutta yaşayacaksa, bu duruma ilişkin somut koşullar tahliye talebine dayanak oluşturabilir.

Benzer şekilde üniversite eğitimi nedeniyle başka bir şehirde bağımsız konuta ihtiyaç duyan çocuk bakımından da mevcut barınma koşulları değerlendirilebilir.

Ancak çocuğun ihtiyacının gerçekten ortaya çıkmış olması önemlidir.

“Oğlum birkaç yıl sonra evlenebilir, bu nedenle kiracıyı şimdiden çıkarmak istiyorum” şeklindeki belirsiz bir plan ile düğün tarihi belirlenmiş, mevcut barınma düzeni somutlaşmış ve konut ihtiyacı doğmuş bir kişinin durumu aynı değildir.

Ayrıca üniversite eğitimi, evlilik veya ayrı yaşama isteği her olayda otomatik tahliye sebebi oluşturmaz. İhtiyacın somut koşullarının ortaya konulması gerekir.

6. Ev Sahibi Annesi, Babası veya Kardeşi İçin Tahliye İsteyebilir mi?

Türk Borçlar Kanunu m.350, kiraya verenin üstsoyunun konut ihtiyacına da dayanmasına izin verir.

Dolayısıyla anne veya babanın konut ihtiyacı için tahliye davası açılması mümkündür.

Örneğin yaşlı anne veya babanın mevcut konutunun yaşam koşullarına uygun olmaması ve kiraya verilen dairede oturma gereksiniminin ortaya çıkması, bu kapsamda değerlendirilecek bir ihtiyaçtır.

Kardeş bakımından ise farklı bir kural geçerlidir.

Ev sahibi, yalnızca kardeşi olduğu için herhangi bir kardeşinin konut ihtiyacına dayanarak tahliye isteyemez.

TBK m.350’de kardeşler doğrudan sayılmamıştır. Kanunda yer alan “kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler” ifadesi kapsamında bir değerlendirme yapılması gerekir.

Türk Medeni Kanunu’nun 364. maddesine göre kardeşlerin birbirlerine yardım nafakası yükümlülüğü belirli şartlara bağlıdır. Bu nedenle yalnızca kardeşlik bağının bulunması yeterli değildir.

Kısacası çocuğun, annenin veya babanın ihtiyacı ile kardeşin ihtiyacı aynı yasal kapsamda değerlendirilmez.

7. Ev Sahibi Boşandığı İçin Kendi Evine Taşınmak İstiyorsa Tahliye İsteyebilir mi?

Boşanma sonucunda kişinin mevcut barınma düzeninin değişmesi, ihtiyaç nedeniyle tahliye davasına dayanak oluşturabilecek somut bir durumdur.

Örneğin boşanma sonrasında ortak konuttan ayrılmak zorunda kalan ev sahibinin, başka bir kişiye kiraladığı kendi dairesinde yaşamak istemesi ciddi bir barınma ihtiyacından kaynaklanabilir.

Bu durumda boşanma kararının varlığı, fiilî ayrılık, mevcut ikamet durumu ve taşınmazın kullanıma elverişliliği ihtiyaç iddiasıyla doğrudan bağlantılıdır.

Ancak boşanma davasının açılmış olması ile kişinin gerçekten bağımsız bir konuta ihtiyaç duyması aynı şey değildir. Barınma düzeninin nasıl değiştiği ortaya konulmalıdır.

Benzer şekilde evlilik, iş değişikliği veya yaşanılan şehrin değişmesi de konut ihtiyacının neden doğduğunu açıklayan somut olgular olabilir.

8. İhtiyaç Nedeniyle Tahliye Davası Ne Zaman Açılır? Tarihli Örnek

İhtiyaç nedeniyle tahliye davalarında en kritik konulardan biri dava açma süresidir.

Türk Borçlar Kanunu’nun 350. maddesine göre, belirli süreli kira sözleşmelerinde sözleşme süresinin bitiminden itibaren bir ay içinde tahliye davası açılması öngörülmektedir.

Belirsiz süreli sözleşmelerde ise genel fesih dönemi ve bildirim sürelerine göre belirlenecek tarihten itibaren bir aylık dava süresi uygulanır.

Somut bir örnek üzerinden ilerleyelim.

Örnek: Bir yıllık belirli süreli kira sözleşmesi

  1. 1 Mart 2025: Kira sözleşmesi başladı.
  2. 28 Şubat 2026: Sözleşmenin ilk belirli süresi sona erdi.
  3. Mart 2026: İhtiyaç nedeniyle tahliye talebi bakımından kanuni bir aylık dönem gündeme geldi.
  4. Dava şartı arabuluculuk: Dava açılmadan önce bu süreç tamamlanmalı; arabuluculuğun süre üzerindeki etkisi dikkate alınmalıdır.

Örnek, taraflar arasında farklı bir süre veya ilgili sonucu değiştiren başka bir işlem bulunmadığı varsayımına dayanır.

Burada özellikle dikkat edilmesi gereken husus, dava açma süresinin kaçırılmasının ciddi usuli sonuçlar doğurabilmesidir.

Ayrıca 6325 sayılı Kanun’un 18/A maddesi uyarınca arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez.

Bu nedenle arabuluculuğun başlama ve bitiş tarihleri, dava açma süresi hesabında önemlidir.

9. Ev Sahibi İhtarname Gönderirse Dava Açma Süresi Uzar mı?

Evet, ancak bunun için Türk Borçlar Kanunu’nun 353. maddesindeki şartların gerçekleşmesi gerekir.

TBK m.353 uyarınca kiraya veren, kanuni dava açma süresi içinde dava açacağını kiracıya yazılı olarak bildirmişse dava açma süresi bir kira yılı uzamış sayılır.

Buradaki kritik konu, her ihtarnamenin süreyi uzatmamasıdır.

İhtarnamenin içeriği ve bildirimin kanuni sürede yapılmış olması önemlidir. Yalnızca kira artışı istemek veya genel bir şikâyette bulunmak, mutlaka dava açma iradesinin bildirildiği anlamına gelmez.

Örneğin kira süresinin sona ermesi üzerine kiraya verenin kanuni sürede ihtiyaç nedeniyle tahliye davası açacağını yazılı olarak bildirmesi, TBK m.353 bakımından önem taşıyabilir.

Ancak bu düzenleme, bildirimin yapıldığı anda kiracının tahliye edilmesi sonucunu doğurmaz. Yalnızca belirli koşullarda dava açma süresini etkiler.

10. İhtiyaç Nedeniyle Tahliye Davasından Önce Arabuluculuk Zorunlu mu?

Evet. 1 Eylül 2023 tarihinden itibaren, kanunda belirtilen istisnalar dışında, kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.

İhtiyaç nedeniyle tahliye davaları da bu kapsamdadır.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18/B maddesi, kira uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuğu düzenlemektedir.

Dava şartı arabuluculuk, tarafların mutlaka anlaşmak zorunda oldukları anlamına gelmez. Hukuki zorunluluk, dava açmadan önce arabuluculuk sürecinden geçilmesidir.

Örneğin ev sahibi konuta kendisinin taşınacağını belirterek tahliye istiyor, kiracı ise ihtiyacın gerçek olmadığını savunuyorsa arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanmayabilir. Bu durumda kanuni süreler içinde dava açılması mümkündür.

Arabuluculukta taraflar ayrıca tahliye tarihini, depozitonun iadesini veya diğer sözleşmesel meseleleri müzakere edebilirler. Anlaşmaya varılması hâlinde düzenlenecek belgenin hukuki sonuçları, 6325 sayılı Kanun’un ilgili hükümlerine tabidir.

Önemli bir usul ayrıntısı: Arabuluculuğa, tahliye davası açma hakkı doğmadan önce başvurulması konusu yargı uygulamasında tartışılmıştır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 21.10.2025 tarihli, 2025/3292 E., 2025/5039 K. sayılı kararının erişilebilir metninde, TBK m.350 yönünden arabuluculuk başvurusunun dava açma hakkı doğduktan sonra yapılması gerektiği yönündeki önceki uyuşmazlığın giderilmesi kararına atıf yapılmaktadır.

Bu nedenle belirli süreli kira sözleşmelerinde arabuluculuğun başlatılacağı tarih, yalnızca idari bir ayrıntı olarak görülmemelidir. Yanlış zamanlama davanın usulden reddi riskini gündeme getirebilir.

11. Yeni Ev Sahibi Kendim Oturacağım Diyerek Kiracıyı Çıkarabilir mi?

Evet. Ancak taşınmazı sonradan satın alan kişinin ihtiyaç nedeniyle tahliye hakkı, mevcut kiraya verenin durumundan farklı bir hükümde düzenlenmiştir.

Türk Borçlar Kanunu’nun 310. maddesine göre kiralanan taşınmazın el değiştirmesi, mevcut kira sözleşmesini kendiliğinden sona erdirmez. Yeni malik, kira sözleşmesinin tarafı olur.

Bununla birlikte TBK m.351, taşınmazı sonradan edinen kişiye ihtiyaç nedeniyle özel bir tahliye imkânı tanımaktadır.

Yeni malik, edinme tarihinden itibaren bir ay içinde ihtiyaç durumunu kiracıya yazılı olarak bildirmek koşuluyla, edinme tarihinden altı ay sonra dava açma yolunu kullanabilir.

Ayrıca sözleşme süresinin bitiminden başlayarak bir ay içinde dava açma seçeneği de bulunmaktadır.

Somut örnek üzerinden açıklayalım:

Örnek: Kiracılı evin satın alınması

  1. 10 Ocak 2026: Yeni malik kiracılı daireyi satın aldı.
  2. Edinmeden itibaren bir ay: TBK m.351’in altı aylık yolundan yararlanmak için yazılı ihtiyaç bildiriminin kiracıya ulaştırılması gerekir.
  3. 10 Temmuz 2026: Edinme tarihinden itibaren altı aylık süre dolmuş olur.
  4. Sonraki aşama: Dava şartı arabuluculuk yerine getirilerek TBK m.351 kapsamındaki tahliye davası gündeme gelir.

Bu örnekte altı aylık süre, kiracının o tarihte otomatik olarak evi boşaltacağı anlamına gelmez. Kanun, yeni malike belirli koşullarla dava açma hakkı tanımaktadır.

Ayrıca yeni malikin gerçek konut ihtiyacını ispatlaması gerekir. Evi satın almak, tahliye davasının mutlaka kabul edileceği anlamına gelmez.

Yeni malik açısından kritik hata, bir aylık yazılı bildirim şartını önemsememektir. Bildirimin süresi ve içeriği, TBK m.351’deki özel tahliye yolunun kullanılmasında belirleyici olabilir.

12. Yeni Ev Sahibi Evi Satın Aldıktan Sonra Altı Ay Dolmadan Tahliye İsteyebilir mi?

Burada üç farklı işlem birbirinden ayrılmalıdır.

İlk olarak yeni malik kiracıdan anlaşmalı tahliye talep edebilir. Tarafların hukuken geçerli bir anlaşma yapması mümkündür.

İkinci olarak yeni malik TBK m.351’deki altı aylık özel dava yolunu kullanmak istiyorsa, edinme tarihinden itibaren bir ay içinde yazılı bildirim şartını yerine getirmelidir.

Üçüncü olarak yeni malik, kira sözleşmesinin süresinin bitiminden itibaren bir ay içinde dava açılmasına ilişkin kanuni seçeneği kullanabilir.

Dolayısıyla “Ev satın alındıktan sonra mutlaka altı ay beklenir” şeklindeki açıklama eksiktir. Hangi tahliye yolunun kullanıldığı önemlidir.

Aynı şekilde “Yeni ev sahibi evi satın aldığı gün kiracıyı çıkarabilir” ifadesi de doğru değildir.

Kira sözleşmesi, yalnızca mülkiyetin el değiştirmesi sebebiyle ortadan kalkmaz.

13. Ev Sahibi İhtiyaç Nedeniyle Tahliye Davasında Neleri İspat Etmek Zorundadır?

İhtiyaç iddiasını ileri süren kiraya veren, bu iddiasını destekleyen somut olguları mahkemeye sunmalıdır.

İspat faaliyeti yalnızca bir ihtarname gönderilmesinden ibaret değildir.

Ev sahibinin kirada oturması hâlinde mevcut kira sözleşmesi, banka üzerinden yaptığı kira ödemeleri ve fiilî ikamet durumu ihtiyaç iddiasını destekleyebilir.

Çocuğun konut ihtiyacı ileri sürülüyorsa çocuğun mevcut barınma düzeni, başka şehirden taşınması, evlilik nedeniyle ayrı eve çıkması veya benzeri somut yaşam değişiklikleri önem kazanır.

Ev sahibinin boşanma sonrası konut ihtiyacı doğmuşsa boşanma kararı ve tarafların yeni yaşam düzeni delil olarak kullanılabilir.

Tanık beyanları da ihtiyaç iddiasının ispatında rol oynayabilir. Ancak tanıkların somut bilgiye dayanan anlatımlarıyla yalnızca genel kanaat bildirmeleri aynı ispat değerine sahip değildir.

Buradaki temel mesele, mahkemenin taşınmazın gerçekten konut olarak kullanılmasına yönelik bir ihtiyaç bulunduğuna kanaat getirmesidir.

14. Kiracı Ev Sahibinin Gerçekten Oturmayacağını Nasıl İspatlayabilir?

İhtiyaç nedeniyle tahliye davasında kiracı, ev sahibinin iddiasının gerçek veya samimi olmadığını gösterebilecek somut olgular ileri sürebilir.

Örneğin ev sahibinin aynı bölgede boş ve kullanıma uygun başka bir konutunun bulunması, ihtiyaç gerekçesi ile sonradan yapılan işlemler arasında açık çelişkiler olması veya daha yüksek kira elde etme amacını gösteren yazışmalar önem taşıyabilir.

Ancak kiracı, mutlaka ev sahibinin kötü niyetli olduğunu kanıtlamak zorundaymış gibi düşünülmemelidir. Tahliye talebinin temelini oluşturan ihtiyacı ispat yükü, bu ihtiyaca dayanan kiraya verendedir.

Kiracı ise iddiayı zayıflatan veya aksini gösteren olgularla savunmasını destekleyebilir.

Örnek: Ev sahibi kiracıya gönderdiği mesajda “Yeni kiralar 35.000 TL oldu, sen de bu rakamı öde, yoksa kendim oturacağım” demiş olsun.

Böyle bir mesaj, ihtiyaç iddiasının gerçek amacını tartışmak bakımından önemli bir delil olabilir. Bununla birlikte tek bir yazışmanın sonucunun ne olacağı, diğer delillerden bağımsız olarak kesinleştirilemez.

Kiracının savunmasında kira sözleşmesi, yazılı bildirimler, taraflar arasındaki mesajlar, taşınmazın kullanım durumu ve hukuka uygun biçimde elde edilen diğer deliller önemlidir.

15. Kiracı İhtarname Gelince veya Tahliye Davası Açılınca Evden Çıkmak Zorunda mı?

Hayır.

Ev sahibinin ihtiyaç ihtarnamesi göndermesi, kira sözleşmesini tek başına derhâl sona erdirmez.

Benzer şekilde ihtiyaç nedeniyle tahliye davası açılması da kiracının hemen evi boşaltması sonucunu doğurmaz.

Kiracı, dava süresince sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmeye devam etmelidir. Kira bedelini ödemesi, taşınmazı sözleşmeye uygun kullanması ve diğer yükümlülüklerine uyması önemlidir.

Tahliye kararı verildiğinde ise kararın uygulanması, ilgili usul ve icra hükümlerine tabidir. İstinaf başvurusu ile tahliye kararının icrasının durması konuları da birbirinden ayrıdır; kanun yoluna başvurulması her durumda kendiliğinden icrayı durdurmaz.

Öte yandan ev sahibi, dava sürerken kiracıyı zorla çıkarmak için konutun kilidini değiştiremez veya hukuka aykırı fiilî müdahalelerde bulunamaz.

Kira sözleşmesinin tarafları arasındaki anlaşmazlık, kiraya verene kendi başına zor kullanma hakkı vermez.

16. Ev Sahibi Kiracıyı Çıkardıktan Sonra Evi Başkasına Kiraya Verebilir mi?

İhtiyaç nedeniyle tahliye davalarının en önemli sonuçlarından biri, Türk Borçlar Kanunu’nun 355. maddesinde düzenlenen yeniden kiralama yasağıdır.

Kanuna göre kiraya veren, gereksinim amacıyla boşaltılmasını sağladığı taşınmazı haklı bir sebep olmaksızın üç yıl geçmedikçe eski kiracısından başka bir kişiye kiralayamaz.

Bu düzenlemenin amacı, gerçek bir konut ihtiyacı bulunmadığı hâlde ihtiyaç iddiasının mevcut kiracıyı çıkarmak için kullanılmasını önlemektir.

Örneğin ev sahibi “Kendim oturacağım” gerekçesiyle kiracının tahliyesini sağlamış ve konutu kısa süre sonra daha yüksek kira bedeliyle başka bir kişiye kiralamışsa TBK m.355 gündeme gelir.

Ancak burada iki önemli ayrım vardır.

İlk olarak kanun, haklı sebep bulunmayan yeniden kiralamayı düzenlemektedir. Tahliyeden sonra ortaya çıkan ve haklı sebep niteliğindeki gelişmeler hukuki sonucu etkileyebilir.

İkinci olarak Yargıtay uygulamasında, taşınmazın nasıl tahliye edildiği özellikle önem taşımaktadır.

Bu ikinci konu, eski kiracının tazminat hakkını doğrudan etkileyebildiği için ayrı bir başlık altında incelenmelidir.

17. Ev Sahibi Kendim Oturacağım Deyip Başkasına Kiraya Verirse Kiracı Tazminat Alabilir mi?

Türk Borçlar Kanunu’nun 355. maddesi, yeniden kiralama yasağına aykırılık hâlinde eski kiracı lehine özel bir tazminat düzenlemektedir.

Kanuna göre tazminat, eski kiracının son kira yılında ödediği bir yıllık kira bedelinden az olamaz.

Ancak burada önemli bir hukuki sorun bulunmaktadır: Ev sahibinin ihtarı üzerine gönüllü olarak taşınan kiracı ile tahliye kararı sonucunda icra yoluyla çıkarılan kiracının tazminat hakkı, Yargıtay uygulamasında aynı şekilde değerlendirilmemektedir.

Bu konuda karar metnini karşılaştırarak doğrulayabildiğimiz iki Yargıtay kararı bulunmaktadır.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi – 07.02.2019, 2017/4956 E., 2019/871 K.

Bu uyuşmazlıkta kiraya veren, konuta ihtiyacı bulunduğunu belirterek kiracıya ihtarname göndermiştir. Kiracı ihtar üzerine evi boşaltmış, taşınmaz daha sonra üçüncü kişiye kiralanmıştır.

Eski kiracı, yeniden kiralama yasağına aykırılık nedeniyle tazminat talep etmiştir.

İlk derece mahkemesi tazminat istemini kabul etmiş; Yargıtay ise kiracının bir tahliye kararı veya icra işlemi sonucunda değil, ihtar üzerine taşınmazı boşalttığını belirterek kararın bozulmasına hükmetmiştir.

Dolayısıyla yalnızca ihtiyaç ihtarından sonra gönüllü tahliye ve ardından üçüncü kişiye kiralama olguları, bu karar bakımından tazminata yeterli görülmemiştir. Kararın tam metni birden fazla hukuk veritabanında aynı esas ve karar numarasıyla yer almaktadır.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi – 24.06.2025, 2024/3099 E., 2025/3540 K.

Daha yeni tarihli bu kararda ise ihtiyaç nedeniyle verilmiş tahliye kararı ve başlatılmış icra takibi bulunmasına rağmen kiracı, cebrî tahliye işlemi fiilen uygulanmadan taşınmazı boşaltmıştır.

Yargıtay çoğunluğu, TBK m.355 kapsamında tazminat koşullarının gerçekleşmediğini kabul etmiştir.

Ancak kararda karşı oy da bulunmaktadır. Karşı oyda, tahliye kararının ardından icra takibinin başlatılması ve icra emrinin tebliğ edilmesi üzerine taşınmazın boşaltılmasının da tazminat bakımından yeterli olması gerektiği savunulmuştur.

Dolayısıyla bu karar, yalnızca hukuki sonucu değil, tahliyenin fiilen icra yoluyla gerçekleştirilmesinin gerekip gerekmediğine ilişkin görüş ayrılığını da göstermektedir.

Bu nedenle kiracıların tahliye sürecinde imzaladıkları belgeler, taşınmazı hangi gerekçeyle boşalttıkları ve bir mahkeme veya icra süreci bulunup bulunmadığı önemlidir.

Özellikle ev sahibinin sözlü talebi üzerine evi boşaltan kiracının, evin kısa süre sonra yeniden kiralanması üzerine mutlaka bir yıllık kira bedeli tutarında tazminat kazanacağını söylemek doğru değildir.

18. Ev Sahibi Üç Yıl Boyunca Evi Satamaz mı?

TBK m.355’teki yeniden kiralama yasağı ile taşınmazın satılması birbirinden farklı hukuki işlemlerdir.

Kanundaki düzenleme, ihtiyaç nedeniyle tahliyesi sağlanan taşınmazın haklı sebep olmaksızın üç yıl geçmeden eski kiracı dışında başka bir kişiye kiralanmasını yasaklamaktadır.

Buna karşılık m.355, taşınmazın üç yıl boyunca hiçbir şekilde satılamayacağı yönünde genel bir mülkiyet devri yasağı getirmemektedir.

Bu nedenle “Üç yıl satış yasaktır” şeklindeki açıklama doğru değildir.

Ancak taşınmazın devri ve sonrasında ortaya çıkan işlemler, başka bir hukuki iddianın veya uyuşmazlığın konusu olabilir. Satış işleminin niteliği ve tarafların gerçek iradeleri bu bakımdan önemlidir.

19. İhtiyaç Nedeniyle Tahliye Davası Ne Kadar Sürer ve Hangi Mahkemede Açılır?

İhtiyaç nedeniyle tahliye davalarında görevli mahkeme, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 4. maddesi uyarınca sulh hukuk mahkemesidir.

Davanın açılmasından önce arabuluculuk aşamasının tamamlanması gerekir.

Yargılama sırasında kira sözleşmesi, tarafların açıklamaları, tanık beyanları ve ihtiyaç iddiasıyla bağlantılı diğer deliller incelenir.

Sürenin ne kadar olacağı konusunda bütün mahkemeler için geçerli tek bir ay veya yıl aralığı bulunmamaktadır.

Örneğin tarafların kira sözleşmesinin tarihini veya ev sahibinin gerçekten hangi konutta yaşadığını tartışması, ek delillerin toplanmasını gerektirebilir. Tebligatlar, duruşma aralıkları ve kanun yolu süreçleri de toplam süreyi etkiler.

Ayrıca tahliye davasının sonuçlanması ile kiracının fiilen taşınmazdan çıkarılması farklı aşamalardır.

Bu nedenle davanın açıldığı tarihte otomatik tahliye olacağı veya ilk duruşmada mutlaka karar verileceği düşünülmemelidir.

20. Ev Sahibi ve Kiracı Açısından En Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?

İhtiyaç nedeniyle tahliye davalarında uyuşmazlıkların bir bölümü, kişilerin yasal haklarını yanlış anlamasından kaynaklanmaktadır.

Ev sahipleri bakımından en önemli hatalardan biri, tapuda malik olmanın kiracıyı istenilen tarihte çıkarma hakkı verdiğini düşünmektir. Oysa TBK m.350 kapsamındaki tahliye talebi, kanuni şartlara ve sürelere bağlıdır.

Bir diğer önemli hata, dava açma süresi ve arabuluculuk başvurusu arasındaki ilişkinin dikkate alınmamasıdır.

Kiracılar bakımından ise her ihtiyaç ihtarnamesinin derhâl tahliye yükümlülüğü doğurduğunu düşünmek veya tam tersine ev sahibinin ihtiyaç nedeniyle hiçbir zaman tahliye davası kazanamayacağını varsaymak hatalıdır.

Özellikle tahliyeden sonra yeniden kiralama yasağına dayanılarak tazminat talep edilmek istendiğinde, taşınmazın hangi hukuki süreç sonucunda boşaltıldığı son derece önemlidir.

Bu nedenle tarafların yalnızca karşı tarafın sözlerine göre hareket etmek yerine kira sözleşmesi, ihtarnameler, arabuluculuk belgeleri ve mahkeme işlemlerinin hukuki sonuçlarını doğru anlamaları gerekir.

Sonuç: Ev Sahibi Kendim Oturacağım Diyerek Kiracıyı Her Zaman Çıkaramaz

Türk hukukunda ev sahibinin kendi konutunda oturmak istemesi, kanunda belirtilen şartlar gerçekleştiğinde geçerli bir tahliye sebebidir.

Ancak ev sahibinin yalnızca “Kendim oturacağım” demesi veya taşınmazın sahibi olduğunu ileri sürmesi, kiracının konutu derhâl boşaltmasını gerektirmez.

İhtiyaç nedeniyle tahliye talebinde ihtiyacın gerçek, samimi ve zorunlu olması; kanuni dava açma sürelerine uyulması ve dava şartı arabuluculuğun yerine getirilmesi gerekir.

Ev sahibinin kendisinin kirada oturması, çocuğunun ayrı konut ihtiyacının doğması veya boşanma nedeniyle barınma koşullarının değişmesi ihtiyaç iddiasının temelini oluşturabilir. Buna karşılık yalnızca daha yüksek kira elde etmek amacıyla gerçek dışı ihtiyaç ileri sürülmesi hukuken korunmaz.

Kiracı bakımından da önemli güvenceler bulunmaktadır. Kiracı ihtiyaç iddiasına itiraz edebilir, delillerini mahkemeye sunabilir ve kanuni haklarını kullanabilir.

Bunun yanında ev sahibinin ihtiyaç nedeniyle tahliyeyi sağlamasının ardından taşınmazı yeniden kiraya vermesi, Türk Borçlar Kanunu’nun 355. maddesindeki üç yıllık yeniden kiralama yasağını gündeme getirebilir. Ancak tazminat talebinin kabulünde tahliyenin gerçekleştirilme şekli de Yargıtay içtihatları bakımından önem taşımaktadır.

Sonuç olarak ihtiyaç nedeniyle tahliye davasında belirleyici olan, ev sahibinin konutta oturmak istediğini söylemesi değil; bu ihtiyacın hukuken gerekli şartları taşıdığını ortaya koyabilmesidir.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

Aşağıdaki 15 soru, “İhtiyaç Nedeniyle Tahliye Davası ve Kiracının Hakları (2026)” başlıklı makalemiz için hazırlanmıştır. Sorular, Google’da kullanıcıların arayabileceği hukuki sorunları hedeflemekte ve Türk Borçlar Kanunu hükümleri esas alınarak yanıtlanmaktadır.

1. Ev sahibi kendim oturacağım diyerek kiracıyı çıkarabilir mi?

Evet. Türk Borçlar Kanunu’nun 350. maddesi uyarınca ev sahibi, gerçek, samimi ve zorunlu konut ihtiyacı nedeniyle tahliye davası açabilir. Ancak yalnızca “Kendim oturacağım” demesi kiracının derhâl evi boşaltmasını gerektirmez. Kanuni şartların yerine getirilmesi ve ihtiyaç iddiasının mahkemede ispatlanması gerekir.

2. Ev sahibinin başka evi varsa ihtiyaç nedeniyle tahliye davası açabilir mi?

Evet. Ev sahibinin başka bir taşınmazının bulunması, tahliye davası açmasına engel değildir. Ancak ihtiyaç sahibinin kullanımına uygun, boş ve fiilen yararlanabileceği başka bir konutunun bulunması, ileri sürdüğü ihtiyacın zorunluluğunu zayıflatabilir. Mahkeme, diğer konutun konumunu, kullanım durumunu ve ihtiyacı karşılamaya elverişli olup olmadığını dikkate alır.

3. Ev sahibi kirada oturuyorsa kendi evindeki kiracıyı çıkarabilir mi?

Evet. Ev sahibinin başka bir konutta kiracı olarak yaşaması, kendi evine taşınma ihtiyacını destekleyen önemli bir olgudur. Mevcut kira sözleşmesi, kira ödemeleri ve fiilî ikamet durumu delil olarak sunulabilir. Bununla birlikte kirada oturmak, tahliye davasının her durumda kabul edileceği anlamına gelmez.

4. Ev sahibi oğlu veya kızı için kiracıyı çıkarabilir mi?

Evet. TBK m.350, ev sahibinin altsoyunun konut ihtiyacını tahliye sebebi olarak kabul etmektedir. Çocuğun evlenmesi, ayrı bir konutta yaşama ihtiyacının doğması veya eğitim nedeniyle bağımsız konuta ihtiyaç duyması tahliye talebine dayanak oluşturabilir. Ancak henüz gerçekleşmesi belirsiz gelecek planları tek başına yeterli değildir.

5. Ev sahibi kardeşi için ihtiyaç nedeniyle tahliye davası açabilir mi?

Kardeşin konut ihtiyacı, tek başına tahliye sebebi değildir. TBK m.350’de kardeşler doğrudan sayılmamıştır. Kardeş bakımından Türk Medeni Kanunu’nun 364. maddesi kapsamında kanuni bakım yükümlülüğü bulunması ve diğer tahliye şartlarının gerçekleşmesi gerekir.

6. İhtiyaç nedeniyle tahliye davası ne zaman açılır?

Belirli süreli kira sözleşmelerinde TBK m.350 uyarınca sözleşme süresinin bitiminden itibaren bir ay içinde dava açılabilir. Belirsiz süreli sözleşmelerde ise genel fesih dönemi ve bildirim sürelerine göre belirlenen tarihten itibaren bir aylık süre uygulanır. TBK m.353 kapsamındaki yazılı bildirim ve dava şartı arabuluculuk, süre hesabını etkileyebilir.

7. Ev sahibi ihtarname gönderirse kiracı evden çıkmak zorunda mı?

Hayır. Ev sahibinin ihtiyaç nedeniyle ihtarname göndermesi, tek başına kiracının derhâl tahliye edilmesini sağlamaz. İhtarname, TBK m.353’teki koşulları taşıması hâlinde dava açma süresinin uzaması bakımından önem taşıyabilir. Kiracı ile anlaşma sağlanamazsa kanuni koşullara uygun tahliye süreci işletilmelidir.

8. İhtiyaç nedeniyle tahliye davasından önce arabuluculuk zorunlu mu?

Evet. 1 Eylül 2023 tarihinden itibaren ihtiyaç nedeniyle tahliye uyuşmazlıklarında dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması zorunludur. Bu düzenleme, 6325 sayılı Kanun’un 18/B maddesinde yer almaktadır. Arabuluculukta anlaşma sağlanması zorunlu değildir. Ayrıca başvurunun zamanlaması ve dava açma süresi birlikte değerlendirilmelidir.

9. Yeni ev sahibi satın aldığı evde kendisi oturmak için kiracıyı çıkarabilir mi?

Evet. TBK m.351’e göre yeni malik, taşınmazı edinmesinden itibaren bir ay içinde ihtiyaç durumunu kiracıya yazılı olarak bildirerek edinme tarihinden altı ay sonra dava açma yolunu kullanabilir. Alternatif olarak sözleşme süresinin bitiminden itibaren bir ay içinde de dava açabilir. Evin satılması, mevcut kira sözleşmesini kendiliğinden sona erdirmez.

10. Kiracı ev sahibinin ihtiyaç iddiasının gerçek olmadığını nasıl ispatlayabilir?

Kiracı; ev sahibinin kullanıma uygun başka bir konutunun bulunduğunu, daha yüksek kira talep ettiğini gösteren yazışmaları veya ihtiyaç iddiasıyla çelişen somut olguları mahkemeye sunabilir. Ancak ihtiyaç nedeniyle tahliye talebinin dayanağı olan olguları ispat yükü esas olarak kiraya verendedir.

11. İhtiyaç nedeniyle tahliye davası açılınca kiracı hemen çıkarılabilir mi?

Hayır. Tahliye davasının açılması, kiracının konutu derhâl boşaltmasını gerektirmez. Yargılama süresince kira sözleşmesinden kaynaklanan yükümlülükler devam eder. Mahkemece tahliye kararı verilmesi hâlinde kararın uygulanması ilgili icra ve usul hükümlerine tabidir.

12. Ev sahibi kendim oturacağım deyip evi başkasına kiraya verirse ne olur?

Türk Borçlar Kanunu’nun 355. maddesi gereğince kiraya veren, gereksinim nedeniyle boşaltılmasını sağladığı taşınmazı haklı sebep olmaksızın üç yıl geçmeden eski kiracısından başka bir kişiye kiralayamaz. Bu yasağın ihlali, kanuni koşulların gerçekleşmesi hâlinde tazminat sorumluluğuna neden olabilir.

13. Ev sahibi ihtiyaç nedeniyle kiracıyı çıkardıktan sonra ne kadar tazminat öder?

TBK m.355 kapsamında tazminat şartlarının gerçekleşmesi hâlinde tazminat, eski kiracının son kira yılında ödediği bir yıllık kira bedelinden az olamaz. Örneğin son kira yılında aylık 20.000 TL kira ödenmişse kanuni asgari tazminat 240.000 TL’dir. Ancak özellikle tahliyenin nasıl gerçekleştiği, tazminat hakkı bakımından önemlidir.

14. Kiracı ihtiyaç ihtarnamesi üzerine kendi isteğiyle çıkarsa tazminat alabilir mi?

Yargıtay uygulamasında, ihtiyaç ihtarı üzerine mahkeme kararı veya icra yoluyla tahliye gerçekleşmeden konutun gönüllü olarak boşaltılması hâlinde TBK m.355 kapsamındaki tazminat şartlarının oluşmadığına ilişkin kararlar bulunmaktadır. Bu nedenle evin sonradan başkasına kiralanması, gönüllü olarak çıkan kiracıya her durumda otomatik tazminat hakkı sağlamaz.

15. İhtiyaç nedeniyle tahliye davasını kazanan ev sahibi evi üç yıl boyunca satamaz mı?

Hayır. TBK m.355, ihtiyaç nedeniyle boşaltılan taşınmazın haklı sebep olmaksızın üç yıl geçmeden eski kiracı dışında başka bir kişiye kiralanmasını yasaklamaktadır. Kanun, taşınmazın üç yıl boyunca satılmasını genel olarak yasaklamaz. Satış ile yeniden kiralama birbirinden farklı hukuki işlemlerdir.

Yorum Ekle

İstanbul ve çevresinde avukatlık hizmeti sunuyoruz. Danışmanlık, idari, ticari, ceza gibi alanlarda hukuki danışmanlık süreçlerinde uzmanlık ve deneyimimizle haklarınızı güvenle korur, hızlı çözümler sunarız.

İletişim

Bizi Takip Et

Call Now Button