Türk Medeni Kanunu Kapsamında Miras Kalan Taşınmazın Satışı, Mirasçıların Hakları, Ortaklığın Giderilmesi Davası ve Zorunlu Arabuluculuk (2026)
Miras yoluyla edinilen bir evin satılması, özellikle mirasçıların birden fazla olduğu durumlarda ciddi hukuki uyuşmazlıklara neden olabilmektedir. Anne veya babadan kalan aile konutunun satılmak istenmesi, kardeşlerden birinin satışa karşı çıkması, mirasçılardan birinin evde yaşamaya devam etmesi ya da diğer mirasçıların kendi paylarının karşılığını almak istemesi, uygulamada sık karşılaşılan sorunlardandır.
Bu uyuşmazlıklarda en çok merak edilen soru, mirasçılardan birinin satışa rıza göstermemesinin taşınmazın satılmasını tamamen engelleyip engelleyemeyeceğidir.
Türk hukukunda mirasçılardan birinin satışa karşı çıkması, miras kalan taşınmazın paylaşılmasını kural olarak süresiz biçimde engelleyemez. Ancak miras ortaklığı devam ettiği sürece taşınmazın tamamının üçüncü kişiye anlaşmalı olarak satılması ile mahkeme yoluyla ortaklığın giderilmesi birbirinden farklı hukuki işlemlerdir.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 640, 642 ve 644. maddeleri miras ortaklığını, mirasın paylaşılmasını ve elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesini düzenlemektedir. Paylı mülkiyet bakımından ise Türk Medeni Kanunu’nun 698 ve 699. maddeleri önem taşımaktadır.
Bu yazımızda miras kalan evin satılamaması durumunda başvurulabilecek hukuki yolları, mirasçılardan birinin satışı engelleme imkânını, ortaklığın giderilmesi davasını, açık artırmayla satış sürecini ve mirasçıların haklarını ayrıntılı olarak inceleyeceğiz.
Miras Kalan Ev Üzerindeki Mülkiyet Hakkı Kime Aittir?
Mirasbırakanın ölümüyle birlikte miras, kanun gereği mirasçılara geçer. Mirasçının mülkiyet hakkını kazanması için mutlaka önceden bir tapu intikal işlemi yapılmış olması gerekmez. Bununla birlikte taşınmazın tapu sicilindeki durumunun yeni hak sahiplerini gösterecek şekilde düzenlenmesi, sonraki işlemler bakımından önemlidir.
Birden fazla mirasçı varsa, paylaşma gerçekleşinceye kadar mirasçılar arasında bir miras ortaklığı meydana gelir.
Türk Medeni Kanunu’nun 640. maddesine göre mirasçılar, terekeye elbirliğiyle sahip olurlar. Tereke; mirasbırakanın mirasçılara geçen malvarlığı hakları ve borçlarını ifade eder.
Elbirliği mülkiyeti, mirasçıların terekeye dahil malvarlığı üzerinde birlikte hak sahibi oldukları mülkiyet biçimidir. Bu mülkiyet türünde, paylaşma veya mülkiyet biçiminin değiştirilmesi gerçekleşmedikçe mirasçıların taşınmazın belirli bir kısmı üzerinde bağımsız biçimde tasarruf edebilecekleri ayrı payları bulunmaz.
Örneğin babadan kalan bir ev üzerinde üç kardeşin mirasçı olması, her kardeşin evin belirli bir odasının veya fiziksel bölümünün tek başına maliki olduğu anlamına gelmez.
Mirasçılar, miras payları oranında hak sahibi olmakla birlikte, elbirliği mülkiyetinde taşınmaz üzerindeki tasarruf işlemleri bakımından birlikte hareket etme kuralı geçerlidir.
Bu nedenle taşınmaz üzerindeki mülkiyetin niteliği, miras kalan evin nasıl satılabileceğinin belirlenmesinde ilk incelenmesi gereken konudur.
Mirasçılardan Biri Evin Satılmasını Engelleyebilir mi?
Mirasçılardan birinin evin satılmasına karşı çıkması, öncelikle mirasçıların kendi aralarında gerçekleştirmek istedikleri anlaşmalı satış bakımından önem taşır.
Miras ortaklığı devam ediyorsa ve taşınmaz elbirliği mülkiyetine tabi bulunuyorsa, mirasçıların tamamının birlikte gerçekleştirmesi gereken bir tasarruf işlemi, gerekli rıza bulunmadan yapılamaz.
Dolayısıyla mirasçılardan biri evin üçüncü kişiye satılmasını kabul etmediğinde, diğer mirasçılar kural olarak onun iradesini yok sayarak taşınmazın tamamını anlaşmalı satışla devredemez.
Ancak bu durum, satışa karşı çıkan mirasçının taşınmazın paylaşılmasını sonsuza kadar engelleyebileceği anlamına gelmez.
Türk Medeni Kanunu’nun 642. maddesine göre mirasçılardan her biri, sözleşme veya kanun gereğince ortaklığı sürdürmekle yükümlü olmadığı sürece mirasın paylaşılmasını isteyebilir.
Bu nedenle mirasçılar arasında anlaşma sağlanamaması hâlinde, kanuni koşullara uygun şekilde yargısal paylaşma yoluna başvurulması mümkündür.
Burada iki farklı hukuki sonuç birbirinden ayrılmalıdır.
Bir mirasçı, gerekli rızayı vermeyerek anlaşmalı satışı engelleyebilir. Ancak bu kişi, sırf satışa karşı çıktığı için diğer mirasçıların kanundan kaynaklanan paylaşma talebini kural olarak ortadan kaldıramaz.
Paylaşmanın ertelenmesini gerektiren özel durumlar, kanuni sınırlamalar veya miras ortaklığının sürdürülmesine ilişkin geçerli yükümlülükler bulunması hâlinde ise farklı değerlendirmeler yapılabilir.
Kardeşlerden Biri Miras Kalan Evin Satışına İzin Vermezse Ne Olur?
Miras kalan taşınmazlarda uyuşmazlık çoğu zaman kardeşler arasında ortaya çıkmaktadır. Kardeşlerden bazıları evin satılarak parasının paylaşılmasını isterken diğerleri aile evinin korunmasını, taşınmazın kiraya verilmesini veya ileride daha yüksek bedelle satılmasını tercih edebilir.
Bu durumda öncelikle mirasçılar arasında anlaşmalı paylaşma olanağı değerlendirilmelidir.
Örneğin kardeşlerden birinin diğer mirasçıların haklarını karşılayarak taşınmazın mülkiyetini edinmesi, evin üçüncü kişiye satılarak elde edilen bedelin paylaşılması veya miras ortaklığının paylı mülkiyete dönüştürülmesi gibi hukuki seçenekler gündeme gelebilir.
Mirasçılar arasında taşınmazın değerine, ödeme koşullarına veya satışın yapılıp yapılmayacağına ilişkin anlaşmazlık bulunması hâlinde ise uyuşmazlığın yargısal yollarla çözülmesi gerekebilir.
Bu noktada önemli olan husus, satışa karşı çıkan kardeşin miras payının ortadan kaldırılmamasıdır. Mahkeme yoluyla ortaklığın giderilmesi, belirli bir mirasçıyı mirastan mahrum bırakmak için değil, ortak mülkiyet ilişkisinin hukuka uygun biçimde sona erdirilmesi için başvurulan bir yoldur.
Bu nedenle mirasçılar arasında anlaşma sağlanamaması, diğer mirasçıların paylaşma hakkının ortadan kalkması sonucunu doğurmaz.
Miras Kalan Evin Satılması İçin Bütün Mirasçıların İmzası Gerekir mi?
Bu sorunun cevabı, taşınmaz üzerinde elbirliği mülkiyeti mi yoksa paylı mülkiyet mi bulunduğuna göre değişir.
Miras ortaklığı kapsamındaki elbirliği mülkiyetinde, taşınmazın tamamının anlaşmalı olarak devredilmesi için kural olarak bütün mirasçıların birlikte hareket etmesi gerekir. Kanundan veya sözleşmeden kaynaklanan temsil yetkileri bu değerlendirmenin dışında tutulmalıdır.
Buna karşılık taşınmaz üzerindeki elbirliği mülkiyeti paylı mülkiyete dönüştürülmüşse, her paydaş kendi payı üzerinde hukuki tasarrufta bulunabilir.
Ancak bir paydaşın kendi payını devredebilmesi, diğer paydaşlara ait payları da satabileceği anlamına gelmez.
Örneğin paylı mülkiyete tabi bir taşınmazda üç kardeşin ayrı ayrı payları bulunuyorsa, kardeşlerden biri kural olarak yalnızca kendi payını satabilir. Taşınmazın tamamının anlaşmalı olarak devredilebilmesi ise bütün paydaşların satış işlemine katılmasını gerektirir.
Ayrıca paylı mülkiyette üçüncü kişiye yapılan pay satışları bakımından Türk Medeni Kanunu’nun 732 ve devamı maddelerinde düzenlenen yasal önalım hakkının şartları da ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu nedenle miras kalan evin satışı hakkında karar verilmeden önce tapu kaydındaki mülkiyet biçiminin incelenmesi önem taşır.
Elbirliği Mülkiyeti Paylı Mülkiyete Dönüştürülebilir mi?
Evet. Türk Medeni Kanunu’nun 644. maddesi, miras ortaklığına dahil mallar üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesine imkân tanımaktadır.
Bu düzenlemeye göre mirasçılardan biri, terekeye dahil malların tamamı veya bir kısmı üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesini isteyebilir.
Sulh hâkimi diğer mirasçıları çağırarak belirleyeceği süre içerisinde itirazlarını bildirmelerini ister.
Elbirliği mülkiyetinin devamını haklı kılacak bir itiraz ileri sürülmemesi veya mirasçılardan birinin belirlenen süre içerisinde paylaşma davası açmaması hâlinde, istem konusu mal üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesine karar verilebilir.
Bu hukuki yolun önemi, mirasçıların taşınmaz üzerindeki haklarının paylı mülkiyet düzenine geçirilmesidir.
Ancak elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi, taşınmazın otomatik olarak satılması veya mirasçıların tamamının mülkiyet ilişkisinin sona ermesi anlamına gelmez.
Paylı mülkiyete geçişten sonra ortaklığın devamı, payların devri veya ortaklığın giderilmesi ayrıca gündeme gelebilir.
Miras Kalan Ev Satılamıyorsa Ortaklığın Giderilmesi Davası Açılabilir mi?
Mirasçılar arasında taşınmazın paylaşılması konusunda anlaşma sağlanamaması hâlinde en önemli hukuki yollardan biri, ortaklığın giderilmesi davasıdır.
Ortaklığın giderilmesi davası, uygulamada izale-i şuyu davası olarak da adlandırılmaktadır. Bu dava, birden fazla kişinin ortak mülkiyetinde bulunan mal üzerindeki ortaklığın, kanunda öngörülen usullerle sona erdirilmesini amaçlar.
Türk Medeni Kanunu’nun 642. maddesi mirasın paylaşılmasını, 698 ve 699. maddeleri ise paylı mülkiyette paylaşma hakkını ve paylaşmanın nasıl yapılacağını düzenlemektedir.
Miras kalan ev bakımından dava açılmasının amacı, satışa karşı çıkan mirasçının hakkını ortadan kaldırmak değildir. Amaç, hukuken devam ettirilmesi zorunlu olmayan ortaklık ilişkisinin sona erdirilmesi ve her hak sahibinin payına düşen değerin belirlenmesidir.
Bu davada mahkeme, öncelikle taşınmazın niteliğini, ortaklığın yapısını ve uygulanabilecek paylaşma yöntemlerini değerlendirir.
Taşınmazın aynen paylaştırılması hukuken ve fiilen mümkünse bu yöntem gündeme gelebilir. Buna karşılık özellikle tek bir bağımsız konuttan oluşan taşınmazlarda aynen bölünme mümkün olmayabilir.
Böyle bir durumda koşulların gerçekleşmesi hâlinde satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verilmesi mümkündür.
Burada özellikle vurgulanmalıdır ki ortaklığın giderilmesi davasının açılması, evin mutlaka açık artırmayla satılacağı anlamına gelmez. Mahkemenin uygulanabilecek paylaşma biçimini somut taşınmazın özelliklerine göre değerlendirmesi gerekir.
Ortaklığın Giderilmesi Davasından Önce Arabuluculuk Zorunlu mu?
Evet. 1 Eylül 2023 tarihinden itibaren taşınır ve taşınmazların paylaştırılması ile ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır.
Bu zorunluluk, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18/B maddesinde düzenlenmiştir.
Arabuluculuk, uyuşmazlığın tarafsız bir üçüncü kişinin yardımıyla anlaşma yoluyla çözümlenmesini amaçlayan hukuki süreçtir.
Mirasçılar arabuluculuk görüşmelerinde evin satış bedeli, taşınmazın mirasçılardan birine bırakılması, diğer mirasçıların paylarının ödenmesi veya ortaklığın hangi yöntemle sona erdirileceği üzerinde anlaşabilirler.
Ancak arabuluculuğa başvurulmasının zorunlu olması, mirasçıların mutlaka anlaşmak zorunda oldukları anlamına gelmez.
Arabuluculuk sonucunda anlaşma sağlanamaması hâlinde, gerekli usul koşulları yerine getirilerek ortaklığın giderilmesi davası açılabilir.
Bu nedenle mirasçılar arasında uzlaşma olanağı bulunmadığı düşünülse dahi dava şartı arabuluculuk sürecinin göz ardı edilmemesi gerekir.
Ortaklığın Giderilmesi Davası Hangi Mahkemede Açılır?
Taşınır ve taşınmaz malların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davalarda görevli mahkeme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 4. maddesi uyarınca sulh hukuk mahkemesidir.
Taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin uyuşmazlıklarda yetki bakımından HMK m.12 ve mirasın paylaşılmasına ilişkin özel hükümler de dikkate alınmalıdır. Bu nedenle mahkemenin yetkisi, açılacak davanın niteliğine göre belirlenir.
Ortaklığın giderilmesi davasında, ortaklığın sona erdirilmesi bütün hak sahiplerini etkilediğinden davanın taraflarının doğru belirlenmesi önemlidir.
Dava açan mirasçı dışında kalan diğer mirasçıların veya ilgili paydaşların davada yer alması gerekir. Mirasçılardan birinin vefat etmiş olması hâlinde onun mirasçılarının da belirlenmesi gerekebilir.
Özellikle eski tarihli miraslarda birden fazla kuşağa geçen mülkiyet hakları, davanın taraf yapısını daha karmaşık hâle getirebilir.
Mahkeme Miras Kalan Evin Satışına Nasıl Karar Verir?
Ortaklığın giderilmesi davasında mahkemenin değerlendirmesi, taşınmazın niteliğine ve hukuken uygulanabilecek paylaşma yöntemlerine göre şekillenir.
Türk Medeni Kanunu’nun 699. maddesi uyarınca paylı mülkiyette öncelikle aynen bölünerek paylaşmanın mümkün olup olmadığı değerlendirilir. Aynen bölünme, ortak malın hak sahiplerine bağımsız kısımlar hâlinde özgülenmesidir.
Ancak bir taşınmazın fiziksel olarak bölünebilir olması, her zaman hukuken bağımsız taşınmazlara ayrılabileceği anlamına gelmez. İmar mevzuatı, taşınmazın niteliği, ekonomik değer ve diğer koşullar birlikte dikkate alınmalıdır.
Özellikle apartman dairesi niteliğindeki tek bir bağımsız bölümün mirasçılar arasında ayrı mülkiyetlere dönüştürülmesi çoğu durumda mümkün olmayabilir.
Aynen bölüşme mümkün değilse veya önemli değer kaybı doğuracaksa mahkeme satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verebilir.
Bununla birlikte mirasın paylaşılması bakımından TMK m.642’deki özel düzenlemeler de önemlidir. Terekenin kapsamı elverişliyse bir taşınmazın bütün olarak belirli bir mirasçıya verilmesi ve değer farklarının para ile denkleştirilmesi değerlendirilebilir.
Dolayısıyla her miras uyuşmazlığında doğrudan satış kararı verilmesi zorunlu değildir.
Miras Kalan Ev Açık Artırmayla Satılabilir mi?
Evet. Ortaklığın giderilmesi davası sonucunda satış yoluyla paylaşmaya karar verilmesi hâlinde taşınmazın açık artırma yöntemiyle satılması mümkündür.
Burada önemli olan husus, mahkeme kararıyla gerçekleştirilen satışın mirasçıların kendi aralarında yapacağı anlaşmalı satıştan farklı olmasıdır.
Anlaşmalı satışta tarafların gerekli rızalarının bulunması gerekirken yargısal satış, mahkeme kararı ve ilgili usul hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilir.
Satış işlemi sonucunda elde edilen bedel, hak sahiplerine hukuken belirlenen payları ve varsa ilgili haklar dikkate alınarak dağıtılır.
Türk Medeni Kanunu’nun 699. maddesi uyarınca satışın yalnızca paydaşlar arasında artırmayla gerçekleştirilmesine karar verilebilmesi bütün paydaşların rızasına bağlıdır.
Bu nedenle satışın sadece mirasçılar arasında yapılması ile üçüncü kişilerin de katılabildiği açık artırma birbirine karıştırılmamalıdır.
Mirasçılardan Biri Açık Artırmaya Katılarak Evi Satın Alabilir mi?
Ortaklığın giderilmesi kapsamında gerçekleştirilecek satışta, satış şartları ve ilgili mevzuatın izin verdiği ölçüde mirasçıların da alıcı olarak katılması mümkündür.
Örneğin babadan kalan evin üç kardeş arasında paylaşılması mümkün olmadığında ve satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verildiğinde kardeşlerden biri taşınmazı satın almak isteyebilir.
Ancak mirasçı olması, kendisine taşınmazı istediği bedelden doğrudan edinme hakkı sağlamaz.
Satış süreci, ilgili açık artırma kuralları çerçevesinde gerçekleştirilir.
Bu nedenle taşınmazın aile içinde kalması isteniyorsa, dava öncesinde diğer mirasçıların haklarının ödenmesi suretiyle anlaşmalı bir çözüm geliştirilmesi de değerlendirilebilir.
Miras Kalan Evde Oturan Kardeş Diğer Mirasçıların Satış Talebini Engelleyebilir mi?
Miras kalan taşınmazın mirasçılardan biri tarafından kullanılması da sıklıkla uyuşmazlık yaratmaktadır.
Örneğin anne veya babanın ölümünden sonra kardeşlerden biri aile evinde yaşamaya devam ederken diğer kardeşler evin satılmasını ve miras paylarının ödenmesini isteyebilir.
Evde oturan mirasçının taşınmazı fiilen kullanması, tek başına diğer mirasçıların paylaşma talebini ortadan kaldırmaz.
Bununla birlikte taşınmazın kullanımına ilişkin geçerli bir anlaşmanın bulunup bulunmadığı, mirasçının kullanım hakkının dayanağı ve diğer mirasçıların hakları somut olayda ayrıca değerlendirilmelidir.
Bazı durumlarda diğer mirasçılar, taşınmazdan yararlanmalarının engellendiğini ileri sürerek haksız kullanım tazminatı niteliğindeki ecrimisil talebinde bulunmayı da değerlendirebilir.
Ancak bir mirasçının evde oturuyor olması, kendiliğinden ecrimisil ödemekle yükümlü olduğu anlamına gelmez. Talebin koşulları, ortak mülkiyet ilişkisi ve kullanımın özelliklerine göre belirlenir.
Mirasçılardan Biri Kendi Miras Payını Satabilir mi?
Bu soruda da elbirliği mülkiyeti ile paylı mülkiyet arasındaki ayrım önemlidir.
Miras ortaklığında bir mirasçının terekenin tamamı veya bir kısmı üzerindeki miras payını devretmesi, Türk Medeni Kanunu’nun 677. maddesinde düzenlenmiştir.
Mirasçılar arasında yapılan miras payının devri sözleşmelerinde yazılı şekil aranır. Mirasçı olmayan üçüncü kişilerle yapılan sözleşmeler bakımından ise farklı şekil ve sonuç hükümleri bulunmaktadır.
Özellikle miras payının üçüncü kişiye devredilmesi ile belirli bir taşınmaz üzerinde tapuya kayıtlı paylı mülkiyet payının satılması aynı işlem değildir.
Paylı mülkiyette ise paydaş, kural olarak kendi payını devredebilir. Bununla birlikte diğer paydaşların yasal önalım hakkı veya taşınmaz üzerindeki başka sınırlamalar değerlendirmeye konu olabilir.
Dolayısıyla mirasçıların kendi paylarını satmak istemeleri hâlinde önce mülkiyetin hukuki niteliği belirlenmelidir.
Mirasçılardan Biri Evin Gerçek Değerinden Daha Düşük Bir Bedelle Satılmasını İstiyorsa Ne Yapılabilir?
Mirasçılar arasında yalnızca satışın yapılıp yapılmayacağı değil, taşınmazın değeri konusunda da anlaşmazlık çıkabilir.
Bazı mirasçılar taşınmazın kısa sürede satılması için düşük bedeli kabul ederken diğerleri piyasa değerine uygun satış yapılmasını isteyebilir.
Anlaşmalı satışta mirasçıların satış bedeli üzerinde uzlaşması gerekir. Ancak yargısal paylaşma ve satış sürecinde taşınmazın değerinin belirlenmesi, ilgili usul hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilir.
Bu nedenle taraflardan birinin ileri sürdüğü değer, mahkeme bakımından kendiliğinden bağlayıcı değildir.
Taşınmazın bulunduğu konum, yüzölçümü, yapı özellikleri, imar durumu ve ekonomik nitelikleri değerlemede önem taşıyabilir.
Değer tespitine ilişkin uyuşmazlıklarda kullanılabilecek itiraz yolları ise işlemin niteliğine ve içinde bulunulan usul aşamasına göre değişir.
Ortaklığın Giderilmesi Davası Ne Kadar Sürer?
Ortaklığın giderilmesi davasının bütün uyuşmazlıklar için geçerli sabit bir tamamlanma süresi bulunmamaktadır.
Davanın süresi; mirasçıların sayısı, tarafların tebligat adresleri, tapu kayıtlarının durumu, taşınmazın niteliği, bilirkişi incelemeleri, tarafların itirazları ve kanun yolu süreçlerine bağlı olarak değişebilir.
Özellikle bazı mirasçıların yurt dışında yaşaması, mirasçılardan birinin ölmesi veya taşınmaz üzerinde başka hak iddialarının bulunması yargılamayı etkileyebilir.
Bu nedenle somut dosya incelenmeden davanın belirli bir ay veya yıl içinde tamamlanacağı yönünde kesin bir değerlendirme yapmak doğru değildir.
Ortaklığın Giderilmesi Davasının Masraflarını Kim Öder?
Ortaklığın giderilmesi davasında başvuru ve yargılama giderleri, bilirkişi incelemesi, tebligat ve gerektiğinde satış işlemlerine ilişkin masraflar gündeme gelebilir.
Yargılama giderlerinin nihai olarak hangi taraflar üzerinde ve ne şekilde bırakılacağı, uygulanacak usul hükümleri ve mahkeme kararı çerçevesinde belirlenir.
Bu davalar, niteliği gereği klasik anlamda yalnızca bir tarafın haklı, diğer tarafın haksız olduğu uyuşmazlıklardan farklı özellikler taşır.
Dolayısıyla masrafların mutlaka satışa karşı çıkan mirasçı tarafından ödeneceği düşünülmemelidir.
Mirasın Paylaşılması Her Zaman Satış Yoluyla mı Gerçekleşir?
Hayır. Türk hukukunda mirasın paylaşılması yalnızca evin satılarak bedelinin dağıtılması yoluyla gerçekleştirilmez.
Mirasçılar, kanuni sınırlamalar saklı kalmak kaydıyla, paylaşmanın nasıl yapılacağını aralarında kararlaştırabilirler.
Türk Medeni Kanunu’nun 646. maddesi mirasçılara paylaşmanın biçimini belirleme konusunda serbesti tanımaktadır. Aynı Kanun’un 676. maddesine göre mirasçılar arasında yapılan paylaşma sözleşmesinin geçerliliği yazılı şekle bağlıdır.
Örneğin terekeye birden fazla taşınmaz dahilse, mirasçılar bunların farklı mirasçılara bırakılması ve değer farklarının denkleştirilmesi konusunda anlaşabilirler.
Böylece taşınmazların satılmasına gerek kalmadan paylaşmanın gerçekleştirilmesi mümkün olabilir.
Ancak tapu tescili, üçüncü kişilerin hakları, mirasbırakanın tasarrufları ve kanunda öngörülen diğer koşullar ayrıca dikkate alınmalıdır.
Sonuç: Bir Mirasçının Satışa Karşı Çıkması Mirasın Paylaşılmasını Süresiz Olarak Engellemez
Miras kalan evin satılması konusunda mirasçıların anlaşamaması, özellikle birden fazla kardeşin hak sahibi olduğu taşınmazlarda önemli hukuki uyuşmazlıklara yol açabilir.
Türk hukukunda elbirliği mülkiyeti devam ederken taşınmazın tamamının anlaşmalı satışında kural olarak mirasçıların birlikte hareket etmesi gerekir. Bu nedenle mirasçılardan biri satışa rıza göstermediğinde anlaşmalı satış gerçekleştirilemeyebilir.
Ancak satışa karşı çıkılması ile mirasın paylaşılmasını hukuken engellemek aynı şey değildir.
Türk Medeni Kanunu’nun 642. maddesi uyarınca mirasçılardan her biri, kanuni koşullar çerçevesinde mirasın paylaşılmasını talep edebilir. Elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi veya ortaklığın giderilmesi gibi hukuki yollar da somut olayın özelliklerine göre gündeme gelebilir.
Ortaklığın giderilmesi sürecinde taşınmazın aynen paylaştırılması mümkün değilse satış yoluyla paylaşma söz konusu olabilir. Ancak her uyuşmazlığın mutlaka satışla sonuçlanacağı söylenemez.
Ayrıca 1 Eylül 2023 tarihinden itibaren ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması zorunlu hâle gelmiştir.
Sonuç olarak, miras kalan evin satılamaması hâlinde öncelikle mirasçıların hakları, taşınmazın mülkiyet biçimi ve anlaşmalı paylaşma imkânları değerlendirilmelidir. Anlaşma sağlanamadığında ise uygun hukuki yolun belirlenmesi, her uyuşmazlığın kendine özgü koşullarına bağlıdır. https://mevzuat.adalet.gov.tr/mevzuat/103249

Sık Sorulan Sorular (SSS)
Aşağıdaki 15 soru, Google’da kullanıcıların arayabileceği somut hukuki sorunlar dikkate alınarak hazırlanmıştır. Yanıtlar, makalenin kapsamıyla uyumlu ve WordPress’te doğrudan yayımlanabilecek biçimdedir.
1. Miras kalan ev satılmıyorsa ne yapılır?
Mirasçılar arasında evin satışı konusunda anlaşma sağlanamıyorsa öncelikle anlaşmalı paylaşma imkânları değerlendirilebilir. Uzlaşma sağlanamaması hâlinde mirasın paylaşılması veya ortaklığın giderilmesi yoluna başvurulabilir. Ortaklığın giderilmesi uyuşmazlıklarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur.
2. Mirasçılardan biri evin satışını engelleyebilir mi?
Miras ortaklığı devam ederken taşınmazın tamamının anlaşmalı olarak satılması için kural olarak bütün mirasçıların birlikte hareket etmesi gerekir. Bu nedenle bir mirasçı anlaşmalı satışı engelleyebilir. Ancak mirasın paylaşılmasını talep etme hakkını kural olarak süresiz biçimde ortadan kaldıramaz.
3. Kardeşlerden biri miras kalan evi satmak istemezse ne olur?
Kardeşlerden biri satışa karşı çıkıyorsa diğer mirasçılar onun rızası olmadan taşınmazın tamamını anlaşmalı olarak satamaz. Bununla birlikte Türk Medeni Kanunu’nun 642. maddesi kapsamında paylaşma talep edilebilir. Somut koşullara göre ortaklığın giderilmesi davası gündeme gelebilir.
4. Miras kalan evin satılması için bütün mirasçıların imzası gerekir mi?
Taşınmaz elbirliği mülkiyetine tabi ise tamamının anlaşmalı satışında kural olarak tüm mirasçıların katılımı veya hukuken geçerli temsil yetkisi gerekir. Paylı mülkiyette ise her paydaş kendi payını devredebilir; ancak taşınmazın tamamının anlaşmalı satışında bütün paydaşların tasarrufu gerekir.
5. Miras kalan evde oturan kardeş evin satılmasını engelleyebilir mi?
Mirasçılardan birinin evde oturması, tek başına diğer mirasçıların paylaşma talep etmesine engel değildir. Ancak konut üzerinde intifa hakkı, oturma hakkı veya başka bir hukuki koruma bulunuyorsa bunların etkisi ayrıca değerlendirilir.
6. Miras kalan ev mahkeme kararıyla satılabilir mi?
Evet. Mirasçılar arasında anlaşma sağlanamaması ve kanuni koşulların bulunması hâlinde mahkeme yoluyla ortaklığın giderilmesi mümkündür. Taşınmazın aynen paylaştırılması uygun değilse satış yoluyla paylaşmaya karar verilebilir.
7. Ortaklığın giderilmesi davasını tek bir mirasçı açabilir mi?
Evet. Kanuni bir sınırlama veya ortaklığın sürdürülmesini gerektiren geçerli bir yükümlülük bulunmadığı sürece tek bir hak sahibi paylaşma talebinde bulunabilir. Ancak diğer hak sahiplerinin de davada taraf olarak yer alması gerekir.
8. Miras kalan evin satışı için arabuluculuk zorunlu mu?
Anlaşmalı tapu satışı için arabuluculuk zorunlu değildir. Buna karşılık ortaklığın giderilmesine ilişkin dava açılmadan önce, 6325 sayılı Kanun’un 18/B maddesi gereğince arabuluculuğa başvurulması dava şartıdır. Arabuluculukta anlaşma sağlanması zorunlu değildir.
9. Ortaklığın giderilmesi davası hangi mahkemede açılır?
Ortaklığın giderilmesi davalarında görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise uyuşmazlığın niteliğine göre belirlenir. Taşınmaz üzerindeki ayni haklara ilişkin davalarda, kural olarak taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir.
10. Miras kalan ev açık artırmada değerinin altında satılabilir mi?
Açık artırma satışlarında taşınmazın bilirkişi tarafından belirlenen değeri ile gerçekleşen satış bedeli aynı olmak zorunda değildir. Satışın hangi koşullarda yapılacağı ve asgari ihale şartları ilgili mevzuata tabidir. Bu nedenle açık artırmada taşınmazın tahmin edilen piyasa değerinden farklı bir bedelle satılması mümkündür.
11. Mirasçılardan biri açık artırmaya girerek evi satın alabilir mi?
Evet. İlgili satış kurallarını yerine getiren mirasçı, açık artırmaya katılarak taşınmazı satın alabilir. Ancak mirasçı olmak, taşınmazı diğer katılımcılardan öncelikli veya istediği bedelden satın alma hakkı vermez.
12. Mirasçılardan biri kendi miras payını başkasına satabilir mi?
Elbirliği mülkiyetindeki miras payının devri ile paylı mülkiyetteki tapu payının satışı farklı hukuki işlemlerdir. Türk Medeni Kanunu’nun 677. maddesi miras payının devrini düzenler. Paylı mülkiyette ise paydaş kural olarak kendi payını satabilir; diğer paydaşların yasal önalım hakkı gibi sınırlamalar dikkate alınmalıdır.
13. Miras kalan evde tek başına yaşayan mirasçı kira ödemek zorunda mı?
Bir mirasçının ortak taşınmazda yaşaması tek başına kira ödeme borcu doğurmaz. Ancak diğer hak sahiplerinin taşınmazdan yararlanmasının engellendiği ve hukuki koşulların gerçekleştiği durumlarda ecrimisil, yani haksız kullanım tazminatı talep edilebilir.
14. Miras kalan evin satışı ve ortaklığın giderilmesi davası ne kadar sürer?
Sabit bir dava süresi bulunmamaktadır. Mirasçı sayısı, tebligatlar, tapu kayıtları, bilirkişi incelemeleri, itirazlar ve kanun yolu süreçleri süreyi etkileyebilir. Satış kararı verilmesi durumunda ayrıca satış işlemlerinin tamamlanması gerekir.
15. Ortaklığın giderilmesi davası açılmadan miras kalan ev paylaşılabilir mi?
Evet. Mirasçılar aralarında anlaşarak taşınmazı bir mirasçıya bırakabilir, diğer mirasçıların paylarını karşılayabilir veya taşınmazı satıp bedelini paylaşabilir. Türk Medeni Kanunu’nun 676. maddesi uyarınca mirasçılar arasındaki paylaşma sözleşmesinin yazılı yapılması gerekir. Taşınmazın devri ve tapu işlemlerine ilişkin şekil şartları da ayrıca gözetilmelidir.
SON YAZILARIMIZ:
- Akreditif Nedir? Dış Ticarette Satış Sözleşmesiyle İlişkisi ve Hukuki Riskleri
- E-Posta ve WhatsApp ile Ticari Sözleşme Kurulur mu?
- Acentelik ve Distribütörlük Sözleşmesinin Sona Ermesi: Portföy Tazminatı ve Rekabet Yasağı
- Acentelik ve Distribütörlük Sözleşmesi Arasındaki Farklar Nelerdir?
- Uluslararası Satım Sözleşmelerinde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar Nelerdir?
